Giờ trên điện thoại và máy tính lấy từ mạng, theo một múi giờ được chọn, và hầu hết thiết bị để sẵn chế độ tự động cho cả hai. Khi mọi thứ đúng, bạn không bao giờ phải nghĩ tới. Khi một trong hai bị tắt hoặc chọn nhầm, các triệu chứng xuất hiện ở những chỗ không ngờ: trang web báo lỗi kết nối không an toàn, mã xác thực sáu số không được chấp nhận, lời nhắc cuộc họp hiện trễ một tiếng, ảnh chụp lưu sai ngày.
Bài này giải thích vì sao giờ máy quan trọng, cách bật giờ và múi giờ tự động trên bốn nền tảng, múi giờ của Việt Nam hiện tên gì trong danh sách, các trường hợp đã bật tự động mà vẫn sai, và cách giữ lịch hẹn đúng khi đi nước ngoài. Phần sắp lịch họp với đối tác ở múi giờ khác đã có ở các trang chuyên về lịch biểu trong hệ; bài này chỉ bàn cài đặt của thiết bị.
Vì sao giờ trên máy quan trọng hơn bạn nghĩ
Đồng hồ máy không chỉ để xem giờ. Khi trình duyệt kết nối tới một trang web có mã hoá, nó kiểm tra chứng chỉ của trang còn hiệu lực hay không, tức là so ngày trên chứng chỉ với ngày trên máy. Nếu máy lệch vài ngày hay vài năm, trình duyệt sẽ báo kết nối không riêng tư hoặc đồng hồ bị chậm, và từ chối mở trang, dù trang hoàn toàn bình thường. Lỗi này hay gặp ở máy tính để lâu không dùng.
Ứng dụng tạo mã xác thực hai lớp sinh mã dựa trên thời gian hiện tại. Nếu đồng hồ điện thoại lệch quá nửa phút đến một phút, mã sinh ra có thể không khớp với máy chủ, và bạn không đăng nhập được. Ứng dụng ngân hàng, ứng dụng chấm công, ứng dụng ghi nhận vị trí cũng có thể từ chối hoạt động khi giờ máy không khớp với giờ mạng.
Lịch hẹn và lời nhắc lưu theo thời điểm tuyệt đối, rồi hiển thị theo múi giờ máy. Chọn sai múi giờ, cuộc họp chín giờ sáng có thể hiện thành tám giờ hoặc mười giờ. Ảnh chụp ghi ngày giờ theo đồng hồ máy; sau này khi sắp xếp ảnh theo thời gian, những tấm chụp lúc máy sai giờ sẽ nằm lạc chỗ. Vì vậy, cài đặt giờ đáng để kiểm một lần trên mọi thiết bị.
Bật giờ và múi giờ tự động trên bốn nền tảng
Tên mục dưới đây theo bản tiếng Việt phổ biến; máy của bạn có thể khác đôi chút theo hãng và phiên bản.
- iPhone: Cài đặt, Cài đặt chung, Ngày và giờ, bật Đặt tự động. Múi giờ tự động trên iPhone dựa vào dịch vụ vị trí; nếu bạn tắt vị trí cho các dịch vụ hệ thống, máy có thể không tự đổi múi giờ.
- Android: Cài đặt, Hệ thống hoặc Quản lý chung, Ngày và giờ, bật Đặt giờ tự động và Đặt múi giờ tự động. Một số máy cho chọn lấy múi giờ theo mạng di động hoặc theo vị trí.
- Windows 11: Cài đặt, Thời gian và ngôn ngữ, Ngày và giờ, bật Đặt giờ tự động và Đặt múi giờ tự động, rồi bấm Đồng bộ ngay trong phần cài đặt bổ sung.
- Mac: Cài đặt hệ thống, Cài đặt chung, Ngày và giờ, bật đặt giờ và ngày tự động, bật đặt múi giờ tự động theo vị trí hiện tại.
- Sau khi bật, so giờ trên máy với một đồng hồ đáng tin khác, ví dụ điện thoại của người bên cạnh, để chắc rằng lệch không quá vài giây.
Trên máy tính để bàn ở văn phòng, đặt múi giờ tự động có thể cần quyền truy cập vị trí. Nếu không muốn bật vị trí, cứ tắt múi giờ tự động và chọn tay múi giờ Việt Nam; máy để bàn không di chuyển nên chọn tay là đủ.
Múi giờ Việt Nam hiện tên gì trong danh sách
Việt Nam dùng giờ UTC+7 quanh năm, không đổi giờ mùa hè. Khi chọn tay, tên múi giờ trong danh sách thường gắn với một thành phố lớn chứ không ghi chữ Việt Nam.
| Thiết bị | Tên thường thấy | Cách tìm nhanh |
|---|---|---|
| iPhone, iPad | Thành phố Hồ Chí Minh hoặc Hà Nội | Gõ tên thành phố vào ô tìm kiếm múi giờ |
| Android | Giờ Đông Dương, kèm tên thành phố | Chọn khu vực Việt Nam rồi chọn múi giờ |
| Windows | (UTC+07:00) Bangkok, Hà Nội, Jakarta | Kéo tới nhóm UTC+07:00 |
| Mac | Thành phố gần nhất trên bản đồ múi giờ hoặc chọn từ danh sách | Gõ tên thành phố trong ô thành phố gần nhất |
| Đồng hồ thông minh, tivi | Theo điện thoại đã ghép hoặc chọn tay theo UTC+7 | Bật đồng bộ giờ với điện thoại nếu có |
Một số thành phố khác cũng dùng UTC+7 và cũng không đổi giờ mùa hè, nên chọn nhầm sang thành phố lân cận cùng múi giờ không gây lệch giờ. Điều cần tránh là chọn múi giờ có chữ UTC+08:00 hoặc một múi giờ có đổi giờ theo mùa, vì khi đó lịch sẽ lệch một tiếng vào một số tháng trong năm.
Đã bật tự động mà giờ vẫn sai: các nguyên nhân thường gặp
Máy không có mạng. Giờ tự động cần kết nối để đồng bộ. Máy tính để lâu không cắm mạng, điện thoại để chế độ máy bay nhiều ngày, sẽ trôi giờ theo đồng hồ bên trong. Kết nối mạng và chờ vài phút, hoặc bấm đồng bộ ngay trên Windows.
Pin đồng hồ trong máy tính để bàn đã yếu. Máy tính để bàn có một viên pin nhỏ trên bo mạch giữ giờ khi rút điện. Pin hết thì mỗi lần cắm điện lại, giờ quay về một mốc cũ. Đồng bộ mạng sẽ sửa khi đã lên mạng, nhưng nếu lỗi lặp lại, nhờ thợ thay viên pin này.
Múi giờ chọn tay nhầm. Giờ đồng bộ đúng nhưng múi giờ sai thì đồng hồ vẫn lệch đúng một hoặc vài tiếng. Kiểm tra lại tên múi giờ đang chọn.
Máy hai hệ điều hành. Máy tính cài song song hai hệ điều hành có thể lưu giờ theo hai cách khác nhau, làm mỗi lần đổi hệ là lệch đúng bảy tiếng. Đây là trường hợp kỹ thuật; tìm hướng dẫn theo đúng cặp hệ điều hành của bạn hoặc nhờ người rành máy.
Máy công ty quản lý giờ theo máy chủ. Máy trong mạng công ty có thể lấy giờ từ máy chủ nội bộ. Nếu giờ sai cả loạt máy, báo bộ phận kỹ thuật thay vì sửa từng máy.
Sau khi khôi phục cài đặt gốc. Máy vừa đặt lại có thể chưa chọn múi giờ cho tới khi bạn đi qua bước thiết lập. Kiểm tra lại mục ngày và giờ sau khi đặt lại.
Đi nước ngoài: điện thoại tự đổi, lịch hẹn đổi theo, và khi nào nên khoá múi giờ
Khi bạn bay sang nước khác và bật máy, điện thoại để múi giờ tự động sẽ đổi sang giờ địa phương sau khi bắt được sóng hoặc Wi-Fi. Mọi lịch hẹn trong ứng dụng lịch cũng hiện theo giờ mới. Cuộc gọi lúc chín giờ sáng giờ Việt Nam sẽ hiện thành giờ tương ứng ở nơi bạn đang đứng. Đây là điều đúng với hầu hết mọi người, vì bạn sống theo giờ địa phương.
Nhưng có những trường hợp bạn muốn lịch giữ nguyên giờ Việt Nam: chuyến công tác ngắn mà mọi cuộc họp vẫn với đồng nghiệp ở nhà, hay bạn cần biết chính xác bây giờ ở Việt Nam là mấy giờ để gọi cho gia đình. Ứng dụng lịch trên iPhone có tuỳ chọn ghi đè múi giờ trong phần cài đặt lịch, khoá lịch hiển thị theo một múi giờ cố định bất kể máy đang ở đâu. Nhiều ứng dụng lịch khác cho thêm múi giờ phụ hiện song song bên cạnh.
Khi tạo lịch hẹn mới lúc đang ở nước ngoài, để ý ô múi giờ của sự kiện. Nếu sự kiện diễn ra ở Việt Nam sau khi bạn về, hãy chọn múi giờ Việt Nam cho sự kiện đó; nếu không, ứng dụng có thể lưu theo giờ nơi bạn đang đứng và hiện lệch khi về nhà.
Ví dụ giả định: anh Minh sang Nhật dự hội chợ ba ngày, đặt lời nhắc uống thuốc lúc tám giờ tối theo thói quen ở nhà. Máy đổi múi giờ, lời nhắc vẫn kêu lúc tám giờ tối giờ Nhật, tức sớm hơn hai tiếng so với giờ Việt Nam. Với lời nhắc theo nhịp sinh hoạt, đó thường là điều bạn muốn; với lời nhắc gắn với giờ của người khác, hãy đặt theo múi giờ cố định.
Lịch âm trên điện thoại và chuyện múi giờ trong cách tính lịch
Nhiều gia đình Việt cần xem ngày âm để sắp xếp việc nhà, ngày giỗ, ngày Tết. Ứng dụng lịch trên iPhone và một số ứng dụng lịch trên Android có tuỳ chọn lịch thay thế hay lịch phụ, hiện thêm ngày âm nhỏ dưới ngày dương. Trên iPhone, tuỳ chọn này nằm trong phần cài đặt của ứng dụng Lịch; trên Android, tuỳ theo ứng dụng lịch của hãng.
Có một điểm ít người biết liên quan trực tiếp tới múi giờ. Lịch âm được tính theo thời điểm trăng mới, và ngày âm bắt đầu theo giờ địa phương. Lịch âm Việt Nam tính theo giờ UTC+7, trong khi lịch âm nhiều ứng dụng nước ngoài tính theo giờ UTC+8. Phần lớn thời gian hai cách cho ra cùng kết quả, nhưng khi trăng mới rơi vào khoảng giữa nửa đêm của hai múi giờ, ngày mùng một có thể lệch nhau một ngày. Đã có những năm Tết của Việt Nam và của nước láng giềng rơi vào hai ngày khác nhau vì lý do này.
Vì vậy, với những ngày quan trọng như ngày giỗ hay ngày Tết, hãy đối chiếu ngày âm trên điện thoại với lịch âm Việt Nam phát hành trong nước, thay vì tin hoàn toàn vào lịch phụ của một ứng dụng nước ngoài. Nếu bạn dùng ứng dụng lịch âm riêng, chọn ứng dụng ghi rõ tính theo lịch Việt Nam.
Khi tạo sự kiện lặp lại hằng năm theo ngày âm, phần lớn ứng dụng lịch dương không làm được, vì ngày dương tương ứng thay đổi mỗi năm. Cách thực tế là mỗi đầu năm, tra lịch âm một lần và nhập các ngày quan trọng của cả năm vào lịch, kèm lời nhắc trước vài ngày.
Kiểu 12 giờ hay 24 giờ, đồng hồ thế giới và các tiện ích nhỏ
Bên cạnh giờ đúng, vài lựa chọn hiển thị giúp đọc giờ nhanh hơn và tránh nhầm sáng chiều:
- Kiểu 24 giờ: bật trong cùng mục Ngày và giờ. Văn bản hành chính và lịch công việc ở Việt Nam hay ghi kiểu này, nên dùng nó trên máy giúp tránh nhầm bảy giờ sáng với bảy giờ tối.
- Đồng hồ thế giới trong ứng dụng Đồng hồ: thêm thành phố nơi người thân hay đối tác đang sống, để liếc là biết giờ bên đó.
- Tiện ích đồng hồ trên màn hình chính: đặt một tiện ích hiện hai múi giờ nếu bạn thường xuyên làm việc với người ở xa.
- Trên Windows, có thể thêm đồng hồ phụ hiện khi di chuột lên đồng hồ ở thanh tác vụ, trong phần cài đặt bổ sung của ngày và giờ.
- Trên máy Mac, đồng hồ ở thanh thực đơn có tuỳ chọn hiện ngày, thứ và giây trong cài đặt Trung tâm điều khiển.
- Thiết bị trong nhà như tivi, lò vi sóng, đầu thu thường không tự lấy giờ; sau mỗi lần mất điện, hãy kiểm tra và chỉnh lại nếu bạn dùng hẹn giờ trên chúng.
Những tuỳ chọn này nhỏ nhưng có ích cho gia đình có người thân ở nước ngoài và cho người làm việc với khách hàng quốc tế. Chỉ cần nhớ nguyên tắc: giờ lấy từ mạng, múi giờ chọn đúng, và lịch quan trọng thì kiểm ô múi giờ của sự kiện.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao trình duyệt báo đồng hồ của bạn bị chậm và không mở trang web?
Trình duyệt so ngày trên máy với thời hạn chứng chỉ của trang. Nếu giờ máy lệch nhiều, trang bị coi là không an toàn. Bật giờ tự động, kết nối mạng, đồng bộ lại giờ rồi tải lại trang; nếu máy để bàn hay bị lỗi này, có thể pin đồng hồ trên bo mạch đã yếu.
Việt Nam có đổi giờ mùa hè không?
Hiện Việt Nam dùng giờ UTC+7 quanh năm và không đổi giờ mùa hè. Vì vậy khi chọn múi giờ tay, hãy chọn múi UTC+7 không đổi giờ theo mùa, ví dụ múi giờ gắn với Hà Nội hoặc Thành phố Hồ Chí Minh.
Mã xác thực hai lớp không được chấp nhận có liên quan đến giờ máy không?
Có thể. Mã sinh theo thời gian, nên đồng hồ điện thoại lệch nhiều sẽ cho mã không khớp với máy chủ. Bật giờ tự động rồi thử lại. Nếu vẫn không được, kiểm tra theo hướng dẫn của dịch vụ; phần an toàn tài khoản có ở trang chuyên về bảo mật.
Tắt múi giờ tự động có sao không?
Không sao nếu bạn chọn tay đúng múi giờ và ít đi xa. Máy tính để bàn và người không muốn bật vị trí thường chọn tay. Chỉ cần nhớ đổi lại khi ra nước ngoài, hoặc bật tự động trong chuyến đi để giờ khớp với nơi bạn đang ở.
Đi nước ngoài muốn lịch vẫn hiện giờ Việt Nam thì làm sao?
Ứng dụng lịch trên iPhone có tuỳ chọn ghi đè múi giờ trong phần cài đặt lịch, nhiều ứng dụng lịch khác cho thêm múi giờ phụ. Ngoài ra, thêm thành phố ở Việt Nam vào đồng hồ thế giới để luôn biết giờ ở nhà.
Ảnh chụp bị lưu sai ngày giờ có sửa được không?
Sửa được. Trên iPhone và nhiều ứng dụng ảnh Android, mở ảnh, xem thông tin chi tiết và chọn điều chỉnh ngày giờ. Trên máy tính, một số trình xem ảnh cũng có chức năng này. Sửa xong, ảnh sẽ nằm lại đúng chỗ khi sắp theo thời gian.