Trên Android, mỗi liên kết hay tệp có thể được mở bằng trình duyệt hoặc bằng một ứng dụng riêng, và máy nhớ lựa chọn của bạn rất lâu. Chỉ một lần bấm vội nút "Luôn luôn" là từ đó liên kết video cứ mở trong trình duyệt thay vì ứng dụng, hay tệp PDF cứ mở bằng một ứng dụng bạn đã quên tên. Không có thông báo nào nhắc rằng đây là do một lựa chọn cũ, nên nhiều người tưởng máy bị lỗi.
Bài này giải thích hộp thoại chỉ một lần và luôn luôn, cách xoá lựa chọn cũ, mục Mở theo mặc định và chuyện liên kết được hỗ trợ trên các bản Android mới, cùng bảng gợi ý khi nào nên để liên kết vào ứng dụng. Tên mục có thể khác giữa các hãng máy; nếu không thấy, gõ từ khoá vào ô tìm kiếm trong Cài đặt.
Hộp thoại "Chỉ một lần" và "Luôn luôn": một lần bấm vội, nhớ rất lâu
Khi máy có từ hai ứng dụng trở lên nhận được cùng một loại việc, ví dụ mở tệp PDF hay mở một loại liên kết, Android hiện một bảng chọn ở cạnh dưới màn hình. Bên dưới danh sách ứng dụng là hai nút: Chỉ một lần và Luôn luôn. Chỉ một lần nghĩa là lần này dùng ứng dụng đó, lần sau hỏi lại. Luôn luôn nghĩa là ghi nhớ và từ giờ không hỏi nữa.
Vấn đề là bảng chọn này thường hiện ra lúc bạn đang vội: đang đứng ở quầy cần mở mã đặt chỗ, đang trên xe cần xem tệp khách gửi. Người dùng bấm nút nào gần ngón tay nhất. Nếu đó là luôn luôn, và ứng dụng đã chọn hoá ra không phù hợp, từ đó mọi tệp hay liên kết cùng loại đều đi về ứng dụng ấy, và bảng chọn không bao giờ hiện lại để bạn sửa.
Một nguyên tắc dễ nhớ: với loại việc lần đầu gặp, cứ chọn chỉ một lần. Dùng vài lần thấy một ứng dụng hợp thì lúc đó mới chọn luôn luôn. Cách này tốn thêm một cú chạm mỗi lần trong vài ngày đầu, nhưng tránh được cảnh mất cả buổi đi tìm vì sao máy cứ mở sai. Nếu bạn cài máy cho cha mẹ, hãy chọn sẵn luôn luôn cho những việc rõ ràng như mở ảnh, mở PDF, để bảng chọn không làm người lớn tuổi bối rối.
Xoá lựa chọn mặc định cũ của một ứng dụng
Khi một ứng dụng cứ giành mở một loại tệp hay liên kết mà bạn không muốn, cách sửa là xoá ghi nhớ đó ngay trong thông tin của ứng dụng:
- Xác định ứng dụng đang giành việc: là ứng dụng hiện ra mỗi khi bạn mở loại tệp hay liên kết có vấn đề.
- Mở Cài đặt, vào Ứng dụng, tìm và chạm vào tên ứng dụng đó. Cách nhanh hơn: giữ lâu biểu tượng ứng dụng trên màn hình chính, chọn biểu tượng chữ i hoặc Thông tin ứng dụng.
- Chạm vào mục Mở theo mặc định, có máy ghi là Đặt làm mặc định.
- Tìm nút Xoá mặc định hoặc Xoá lựa chọn ưu tiên mặc định và chạm vào. Nếu nút mờ đi, nghĩa là ứng dụng này hiện không giữ lựa chọn nào.
- Mở lại tệp hoặc liên kết. Bảng chọn sẽ hiện ra lần nữa; lần này chọn đúng ứng dụng, và cân nhắc chỉ một lần nếu chưa chắc.
Cần phân biệt với nút Xoá dữ liệu và Xoá bộ nhớ đệm trong cùng khu vực thông tin ứng dụng. Xoá dữ liệu sẽ đăng xuất và mất các thiết lập bên trong ứng dụng; không liên quan tới chuyện mở mặc định, đừng bấm nhầm.
Mục Mở theo mặc định và liên kết được hỗ trợ trên Android mới
Từ khoảng Android 12, cách xử lý liên kết web thay đổi đáng kể. Trước đây, khi bạn chạm vào một đường dẫn tới trang của một dịch vụ có ứng dụng riêng, máy hay hỏi muốn mở bằng ứng dụng hay trình duyệt. Ở các bản mới, liên kết web mặc định mở bằng trình duyệt, trừ khi ứng dụng đã được nhà phát triển xác minh là chủ của tên miền đó, hoặc bạn tự cho phép ứng dụng mở những liên kết ấy.
Trong mục Mở theo mặc định của mỗi ứng dụng có công tắc thường gọi là Mở các đường liên kết được hỗ trợ. Bật công tắc, liên kết tới trang của dịch vụ đó sẽ vào thẳng ứng dụng. Tắt đi, liên kết mở trong trình duyệt. Bên dưới có danh sách tên miền mà ứng dụng xin nhận, kèm nút Thêm đường liên kết để bạn tự tích những tên miền chưa được bật.
Đây chính là chỗ cần xem khi bạn thắc mắc vì sao liên kết của một ứng dụng mua sắm hay một nền tảng video cứ mở trong trình duyệt, bắt đăng nhập lại, trong khi ứng dụng đã cài sẵn. Ngược lại, nếu bạn muốn đọc bài trên trình duyệt cho gọn thay vì bị kéo vào ứng dụng đầy thông báo, tắt công tắc này là xong.
Ví dụ giả định: chị Lan bán hàng online, thường nhận đường dẫn đơn hàng từ khách qua tin nhắn. Liên kết cứ mở trình duyệt nên chị phải đăng nhập trang quản lý cửa hàng nhiều lần. Bật mở liên kết được hỗ trợ cho ứng dụng quản lý cửa hàng, từ đó chạm vào là vào thẳng đơn hàng trong ứng dụng đã đăng nhập sẵn.
Khi nào nên để liên kết vào ứng dụng, khi nào để trình duyệt
Không có một đáp án đúng cho mọi người. Bảng dưới gợi ý theo loại dịch vụ, để bạn tự quyết từng ứng dụng.
| Loại liên kết | Mở bằng ứng dụng khi | Mở bằng trình duyệt khi |
|---|---|---|
| Video, mạng xã hội | Bạn muốn bình luận, lưu, chia sẻ ngay với tài khoản đã đăng nhập | Bạn chỉ xem nhanh và không muốn bị cuốn vào nguồn đề xuất vô tận |
| Mua sắm, giao đồ ăn | Cần giỏ hàng, mã giảm giá, theo dõi đơn đã lưu trong tài khoản | Bạn đang so sánh nhiều nơi cùng lúc trong các thẻ |
| Bản đồ, địa điểm | Cần chỉ đường, dẫn đường bằng giọng nói | Chỉ xem địa chỉ và giờ mở cửa |
| Tài liệu, bảng tính dùng chung | Cần chỉnh sửa, bình luận với đồng nghiệp | Chỉ đọc một lần và không muốn cài thêm ứng dụng |
| Báo, tạp chí | Bạn có tài khoản đọc và muốn lưu bài | Đọc tin lẻ, không cần đăng nhập |
| Ngân hàng, ví điện tử | Liên kết đến từ kênh chính thức và mở thẳng ứng dụng đã cài từ kho chính thức | Không nên đăng nhập ngân hàng từ liên kết lạ trong trình duyệt; phần nhận biết thuộc mảng an toàn |
Bạn có thể đi một vòng các ứng dụng hay dùng, mỗi ứng dụng quyết định một lần. Mất chừng mười phút, và từ đó máy làm đúng điều bạn muốn mỗi khi chạm vào một đường dẫn.
Trang mở trong một khung bên trong ứng dụng: không phải trình duyệt, cũng không phải ứng dụng
Có một trường hợp thứ ba hay làm người dùng Android rối: chạm vào liên kết trong một ứng dụng nhắn tin hay mạng xã hội, trang web hiện ra trong một khung có thanh tiêu đề mỏng ở trên, nút đóng hình chữ X ở góc. Đó không phải ứng dụng của trang, cũng chưa hẳn là trình duyệt bạn hay dùng. Nhiều ứng dụng dùng một khung trình duyệt nhúng, có khi do chính ứng dụng tự dựng, có khi mượn lõi của trình duyệt mặc định nhưng hiện trong giao diện riêng.
Khung nhúng tiện cho việc xem nhanh rồi quay về cuộc trò chuyện, nhưng có mấy nhược điểm: không có dấu trang của bạn, đôi khi không giữ được trạng thái đăng nhập, và đóng khung là mất luôn trang nếu chưa lưu. Gần như khung nào cũng có biểu tượng ba chấm ở góc trên, trong đó có mục mở bằng trình duyệt hoặc mở bằng ứng dụng. Chạm vào đó, trang chuyển ra đúng trình duyệt mặc định hay đúng ứng dụng bạn đã cho phép nhận liên kết.
Một số ứng dụng cho tắt hẳn khung nhúng trong phần cài đặt riêng của nó, thường nằm ở nhóm mục trình duyệt, liên kết hay phương tiện. Nếu bạn hay phải mở tài liệu công việc từ tin nhắn, tắt khung nhúng giúp liên kết luôn rơi vào trình duyệt đã đăng nhập sẵn. Ngược lại, nếu bạn thích xem lướt rồi quay lại trò chuyện ngay, cứ để mặc định như cũ.
Ứng dụng mặc định cấp hệ thống: điện thoại, tin nhắn, màn hình chính, trợ lý
Ứng dụng trình duyệt. Nhận mọi liên kết web không thuộc ứng dụng nào. Đổi trong Cài đặt, Ứng dụng, Ứng dụng mặc định. Đây là mục quan trọng nhất trong nhóm.
Ứng dụng điện thoại và tin nhắn SMS. Quyết định ứng dụng nào gọi điện, nhận cuộc gọi, nhận tin nhắn thường. Đổi sang ứng dụng khác chỉ khi bạn hiểu rõ ứng dụng đó cần quyền gì; nhiều máy giữ ứng dụng của hãng là ổn định nhất.
Ứng dụng màn hình chính. Là giao diện bạn thấy khi bấm nút về nhà. Cài một ứng dụng màn hình chính khác có thể làm máy đơn giản hơn cho người lớn tuổi, nhưng cũng có thể làm mất tiện ích và bố cục cũ; thử trên máy của mình trước.
Ứng dụng trợ lý kỹ thuật số. Được gọi ra khi giữ nút nguồn hay vuốt từ góc màn hình. Phần chỉnh trợ lý và chatbot cho hợp mình có chuyên mục riêng trên trang.
Ứng dụng nhận dạng người gọi và lọc cuộc gọi. Một số bản Android có mục này. Phần chặn cuộc gọi lạ và lừa đảo đã có ở các trang chuyên về an toàn và hỗ trợ người cao tuổi, bài này không đi sâu.
Tìm đúng chỗ trên máy của từng hãng và xử lý tệp tải về
Android chung lõi nhưng mỗi hãng đặt tên và sắp mục khác nhau. Vài gợi ý tìm nhanh, và cách quản lý tệp tải về mở bằng gì:
- Ô tìm kiếm trên đầu màn hình Cài đặt là bạn tốt nhất: gõ "mặc định" là thường ra cả Ứng dụng mặc định lẫn Mở theo mặc định.
- Trên một số máy, Ứng dụng mặc định được gọi là Chọn ứng dụng mặc định; trên máy khác, nó nằm trong mục Quản lý ứng dụng.
- Nếu máy để giao diện tiếng Anh, tìm từ "Default apps" và "Open by default". Đổi ngôn ngữ máy chỉ để tìm mục là không cần thiết.
- Tệp tải về thường nằm trong ứng dụng quản lý tệp, thư mục Tải xuống. Chạm vào tệp sẽ hiện bảng chọn ứng dụng nếu chưa có mặc định.
- Muốn mở một tệp bằng ứng dụng khác lần này mà không đổi mặc định, dùng nút chia sẻ hoặc mục Mở bằng trong ứng dụng quản lý tệp.
- Nếu một ứng dụng mở tệp vừa gỡ đi, bảng chọn sẽ tự hiện lại ở lần mở tiếp theo; không cần làm gì thêm.
Khi không chắc mục nằm ở đâu, có thể hỏi chatbot kèm đúng tên máy và phiên bản Android, ví dụ: "Máy Android 14 của hãng X, chỉ cách xoá ứng dụng mặc định mở tệp PDF, ghi đúng tên mục bản tiếng Việt, nếu không chắc thì nói không chắc." Phiên bản Android xem trong Cài đặt, mục Thông tin điện thoại.
Câu hỏi thường gặp
Lỡ bấm Luôn luôn khi mở file thì sửa thế nào?
Vào Cài đặt, Ứng dụng, chọn ứng dụng vừa được chọn, mở mục Mở theo mặc định và bấm Xoá mặc định. Lần sau mở tệp cùng loại, máy sẽ hỏi lại và bạn chọn ứng dụng khác, hoặc chọn Chỉ một lần nếu chưa chắc.
Vì sao liên kết video cứ mở trong trình duyệt dù đã cài ứng dụng?
Trên Android mới, liên kết web mặc định vào trình duyệt nếu ứng dụng chưa được cho phép mở liên kết được hỗ trợ. Vào thông tin ứng dụng video, mục Mở theo mặc định, bật công tắc mở các đường liên kết được hỗ trợ và tích thêm tên miền nếu cần.
Xoá mặc định có làm mất dữ liệu trong ứng dụng không?
Không. Xoá mặc định chỉ xoá ghi nhớ về việc ứng dụng tự mở loại tệp hay liên kết nào. Dữ liệu, tài khoản đăng nhập và thiết lập bên trong ứng dụng vẫn còn. Chỉ nút Xoá dữ liệu mới làm mất những thứ đó.
Không thấy nút Xoá mặc định thì sao?
Nút có thể mang tên khác như Xoá lựa chọn ưu tiên mặc định, hoặc bị mờ vì ứng dụng không giữ mặc định nào. Hãy kiểm tra đúng ứng dụng đang giành việc; đôi khi thủ phạm là trình quản lý tệp hay trình duyệt của hãng chứ không phải ứng dụng bạn nghĩ.
Có nên thay ứng dụng tin nhắn hay điện thoại mặc định không?
Chỉ nên thay khi có lý do rõ ràng và ứng dụng thay thế đến từ nguồn đáng tin. Hai ứng dụng này cần quyền rất rộng với cuộc gọi và tin nhắn; với đa số người dùng, giữ ứng dụng của hãng máy là ổn định và ít rắc rối nhất.
Máy cha mẹ cứ hiện bảng chọn ứng dụng làm họ lúng túng, xử lý sao?
Khi cài máy, bạn mở thử từng loại tệp và liên kết phổ biến như ảnh, PDF, video, rồi chọn Luôn luôn với ứng dụng phù hợp. Đồng thời gỡ các ứng dụng trùng chức năng không cần thiết để bảng chọn không còn lý do xuất hiện.