Chia sẻ trong gia đình trên iPhone và nhóm gia đình trên Google cho phép tối đa sáu người, tính cả người lập nhóm, dùng chung một số gói đăng ký, dung lượng đám mây và nội dung đã mua, với một phương thức thanh toán chung do người tổ chức nhóm đứng tên. Người tổ chức trả tiền và là người huỷ được gói chung; thành viên được dùng nhưng không tự huỷ gói của người khác.
Cơ chế này giúp cả nhà đỡ trả trùng cùng một dịch vụ, nhưng mặc định của nó cũng dễ gây nhầm: ai mua gì thì trừ thẻ của ai, gói nào chia sẻ được gói nào không, và khi một người rời nhóm thì chuyện gì xảy ra. Bài này giải thích từng điểm, gợi ý cách thiết lập cho gia đình có con nhỏ, ông bà và vợ chồng dùng hai hệ máy khác nhau. Tên mục ghi theo bản tiếng Việt phổ biến, có thể khác theo phiên bản.
Nhóm gia đình hoạt động thế nào
Mỗi nhóm có một người tổ chức, thường là người lớn trong nhà. Người này mời các thành viên khác bằng tài khoản Apple hoặc tài khoản Google của họ. Mỗi người vẫn giữ tài khoản riêng, ảnh riêng, tin nhắn riêng; nhóm chỉ là lớp dùng chung đặt lên trên. Trên iPhone, tính năng nằm trong Cài đặt, tên của bạn, mục Gia đình hoặc Chia sẻ trong gia đình. Trên Android, nhóm gia đình được quản lý trong tài khoản Google, có lối vào từ Cửa hàng Play ở phần cài đặt, mục gia đình.
Những thứ thường dùng chung được gồm: gói dung lượng đám mây của hãng, một số gói nội dung của hãng, và các gói đăng ký của ứng dụng bên thứ ba nếu nhà phát triển cho phép chia sẻ. Không phải gói nào cũng chia sẻ được; trên trang ứng dụng hoặc trong màn hình quản lý gói thường có dòng cho biết gói có hỗ trợ chia sẻ gia đình hay không.
Điểm cần nhớ nhất là phương thức thanh toán. Trên iPhone, nếu bật chia sẻ mua hàng, các khoản mua của thành viên người lớn và trẻ em trong nhóm đều trừ vào phương thức của người tổ chức. Trên Google, nhóm có phương thức thanh toán gia đình do người tổ chức thiết lập; thành viên có thể chọn dùng nó hoặc dùng phương thức riêng khi mua. Vì vậy, người tổ chức nên rà danh sách thành viên và lịch sử mua định kỳ.
Ai làm được gì trong nhóm gia đình
Quyền hạn có thể khác chút ít giữa hai nền tảng và theo phiên bản. Bảng tóm tắt những gì thường gặp để bạn biết ai cần làm việc gì.
| Việc | Người tổ chức | Thành viên người lớn | Thành viên trẻ em |
|---|---|---|---|
| Mời, xoá thành viên | Được | Không | Không |
| Huỷ gói chung của nhóm | Được | Không | Không |
| Huỷ gói mình tự mua | Được | Được | Tuỳ cài đặt của người lớn |
| Đặt duyệt mua cho trẻ | Được | Có thể được giao quyền phụ huynh | Không |
| Thấy khoản mua của người khác | Thấy qua biên nhận khi dùng thanh toán chung | Thường không | Không |
| Rời nhóm | Phải giải tán nhóm hoặc chuyển vai trò nếu có | Tự rời được | Tuỳ độ tuổi và quy định nền tảng |
Vì người tổ chức là người trả tiền và người duy nhất huỷ được gói chung, nên chọn người hay kiểm thư và sao kê làm người tổ chức, không nhất thiết là người lớn tuổi nhất nhà.
Thiết lập nhóm gia đình gọn trong một buổi tối
Làm khi cả nhà có mặt, mỗi người cầm máy của mình để chấp nhận lời mời và tự đăng nhập.
- Người tổ chức tạo nhóm trong Cài đặt trên iPhone hoặc trong phần gia đình của tài khoản Google, xác nhận phương thức thanh toán dùng chung.
- Mời từng thành viên bằng tài khoản của họ. Với trẻ chưa có tài khoản, iPhone và Google đều cho tạo tài khoản trẻ em từ máy người lớn.
- Chọn những gì chia sẻ: dung lượng đám mây, chia sẻ mua hàng, vị trí. Mặc định có thể bật nhiều mục cùng lúc; tắt những gì cả nhà không cần.
- Bật duyệt mua cho tài khoản trẻ em: mỗi yêu cầu mua hoặc tải sẽ gửi về máy người lớn để đồng ý hay từ chối.
- Rà gói trùng: hỏi từng người đang tự trả gói nào, nếu gói đó có bản gia đình hoặc cho chia sẻ, giữ một gói ở người tổ chức và huỷ các gói lẻ.
- Ghi lại danh sách gói chung, ngày gia hạn, ai dùng, để lần sau rà nhanh.
Phần giới hạn nội dung, thời gian sử dụng màn hình của trẻ thuộc mảng bảo vệ trẻ em, đã có bài ở AI Bảo Mật. Bài này chỉ bàn phần gói và thanh toán.
Những tình huống dễ nhầm và cách xử lý
Vợ chồng dùng hai hệ máy khác nhau. Nhóm gia đình của Apple và của Google không thông nhau. Gói dung lượng đám mây hay gói nội dung của hãng này không chia sẻ sang máy hãng kia. Với dịch vụ có ứng dụng trên cả hai hệ, chọn đăng ký trên trang web của nhà cung cấp với gói gia đình của chính họ có thể hợp hơn.
Thành viên đã có gói riêng trước khi vào nhóm. Khi vào nhóm có gói chung cùng dịch vụ, gói riêng của thành viên thường không tự huỷ. Thành viên phải tự vào huỷ gói của mình, nếu không sẽ trả trùng.
Con lớn đi học xa, muốn rời nhóm. Khi rời nhóm, thành viên mất quyền dùng gói chung và nội dung được chia sẻ. Dữ liệu cá nhân như ảnh đã lưu trên dung lượng chung vẫn thuộc tài khoản của họ, nhưng có thể vượt hạn mức miễn phí; họ cần mua gói riêng hoặc dọn bớt.
Ông bà dùng máy cũ. Máy quá cũ có thể không hỗ trợ một số tính năng chia sẻ. Kiểm phiên bản hệ điều hành trước khi hứa với ông bà là sẽ dùng chung được.
Người giúp việc hoặc họ hàng ở tạm. Nhóm gia đình dùng chung phương thức thanh toán, không nên thêm người ngoài gia đình chỉ để chia sẻ một gói xem phim.
Duyệt mua của con: mặc định nên đặt và cách nói với con
Với tài khoản trẻ em, duyệt mua là lớp quan trọng nhất về tiền bạc. Khi bật, trẻ bấm mua hay tải một ứng dụng sẽ tạo ra yêu cầu gửi về máy người lớn, kèm tên và giá. Người lớn đồng ý thì giao dịch mới diễn ra. Trên iPhone, tính năng này thường bật mặc định cho trẻ dưới một độ tuổi nhất định; trên Google, mức phê duyệt có thể chọn cho mọi nội dung, chỉ nội dung trả phí, hoặc chỉ mua trong ứng dụng. Kiểm lại sau khi tạo tài khoản, vì mặc định có thể khác theo độ tuổi và khu vực.
Với trẻ lớn hơn, duyệt mọi thứ có thể gây phiền cho cả hai bên. Một cách cân bằng là duyệt mọi khoản có tiền, cho tải tự do các ứng dụng miễn phí trong danh sách cả nhà đã thống nhất. Nói rõ với con lý do: không phải vì không tin con, mà vì mọi khoản mua đều trừ vào thẻ của bố mẹ, và nhiều nút mua trong trò chơi được thiết kế rất dễ chạm.
Khi con gửi yêu cầu mua một gói đăng ký, đừng chỉ nhìn giá kỳ đầu. Hỏi thêm: gói tự gia hạn theo tháng hay năm, có bản gia đình dùng chung không, con có thật sự dùng đều không. Có thể đồng ý cho thử một tháng, đặt nhắc trong lịch để cùng con quyết định tiếp hay dừng.
Gói gia đình của nhà cung cấp hay nhóm gia đình của hãng máy
Có hai thứ cùng mang chữ gia đình mà nhiều người lẫn. Thứ nhất là nhóm gia đình của hãng máy, tức Chia sẻ trong gia đình trên iPhone hay nhóm gia đình của Google: một khung chung để dùng chung thanh toán, dung lượng và những gói cho phép chia sẻ. Thứ hai là gói gia đình do chính nhà cung cấp dịch vụ bán, ví dụ gói nghe nhạc hay xem phim cho nhiều tài khoản, quản lý ngay trong tài khoản của dịch vụ đó. Hai thứ có thể đi cùng nhau nhưng không bắt buộc.
Khi gói gia đình của nhà cung cấp được mua qua kho ứng dụng và có hỗ trợ chia sẻ, các thành viên trong nhóm gia đình của hãng máy có thể được dùng tự động. Khi gói đó mua trên trang web, nhà cung cấp thường tự quản danh sách thành viên bằng lời mời qua email, không liên quan tới nhóm trên điện thoại. Huỷ gói ở đâu cũng theo đúng nơi đã mua.
Với gia đình dùng lẫn iPhone và Android, gói gia đình của nhà cung cấp mua trên trang web thường linh hoạt hơn, vì không phụ thuộc hệ máy. Với gia đình dùng cùng một hệ, mua qua kho ứng dụng giúp mọi gói nằm trong một danh sách, người tổ chức thấy và huỷ dễ hơn. Không có lựa chọn đúng cho mọi nhà; điều quan trọng là ghi lại gói nào mua ở đâu, ai là người đứng tên, để khi cần huỷ không phải dò lại từ đầu.
Rà nhóm gia đình mỗi quý: danh sách kiểm
Nhóm gia đình thay đổi theo thời gian: con lớn, người chuyển đi, dịch vụ mới. Mỗi quý một lần, người tổ chức dành mười lăm phút đi qua danh sách dưới đây.
- Thành viên: ai còn trong nhóm, có ai cần xoá hoặc thêm.
- Gói chung: còn ai dùng không, có gói nào trùng với gói lẻ của thành viên không.
- Phương thức thanh toán: thẻ còn hạn không, có nên chuyển sang thẻ riêng cho đăng ký trực tuyến không.
- Lịch sử mua: có khoản nào lạ, khoản nào trẻ mua nhiều bất thường không.
- Dung lượng chung: ai đang dùng nhiều, có cần nâng hay hạ gói không.
- Cài đặt duyệt mua: còn phù hợp với độ tuổi của con không.
Nếu muốn tổng hợp cho cả nhà dễ xem, có thể nhờ chatbot dựng một bảng với các cột tên gói, người dùng, ngày gia hạn, ghi chú. Chỉ nhập tên gói và tên gọi trong nhà, không nhập email hay thông tin thanh toán.
Câu hỏi thường gặp
Nhóm gia đình trên iPhone có tối đa bao nhiêu người?
Theo quy định hiện hành, Chia sẻ trong gia đình của Apple cho tối đa sáu người, tính cả người tổ chức. Nhóm gia đình của Google cũng tương tự, gồm người quản lý và tối đa năm thành viên. Quy định có thể thay đổi, nên kiểm trong phần cài đặt khi tạo nhóm.
Thành viên trong nhóm mua ứng dụng thì trừ tiền thẻ của ai?
Trên iPhone, nếu bật chia sẻ mua hàng thì trừ vào phương thức của người tổ chức. Trên Google, thành viên có thể chọn phương thức thanh toán gia đình hoặc phương thức riêng khi mua. Kiểm cài đặt chia sẻ mua hàng và nhắc thành viên chọn đúng.
Gói đăng ký của ứng dụng nào cũng chia sẻ được trong gia đình phải không?
Không. Chỉ những gói mà nhà phát triển bật tính năng chia sẻ gia đình mới dùng chung được. Trang ứng dụng hoặc màn hình quản lý gói thường ghi rõ. Gói không hỗ trợ thì mỗi người vẫn phải tự đăng ký.
Rời nhóm gia đình thì có mất ứng dụng đã tải không?
Ứng dụng và nội dung được chia sẻ từ người khác có thể không dùng được nữa, cần mua lại hoặc đăng ký riêng. Nội dung bạn tự mua bằng tài khoản của mình vẫn còn. Dữ liệu trên dung lượng đám mây chung vẫn thuộc tài khoản của bạn nhưng có thể vượt hạn mức miễn phí.
Ông bà ở xa có vào nhóm gia đình được không?
Được, nhóm gia đình không yêu cầu sống cùng nhà, nhưng các nền tảng thường yêu cầu thành viên ở cùng quốc gia hoặc khu vực tài khoản. Lợi ích lớn với ông bà là dùng chung dung lượng lưu ảnh và để con cháu duyệt khi ông bà lỡ bấm mua.
Có nên dùng thẻ riêng cho nhóm gia đình không?
Nên cân nhắc. Một thẻ riêng hoặc thẻ ảo chỉ dùng cho nhóm gia đình và các đăng ký trực tuyến giúp sao kê gọn, dễ thấy khoản lạ, và đặt được hạn mức. Khi có sự cố, bạn khoá thẻ đó mà không ảnh hưởng chi tiêu chính.