iPhone từng nổi tiếng là chiếc máy không cho đổi ứng dụng mặc định, nhưng điều đó đã thay đổi dần qua từng bản hệ điều hành. Ngày nay bạn đổi được trình duyệt, ứng dụng thư, và ở các bản mới còn có ứng dụng gọi điện, nhắn tin, quản lý mật khẩu. Ngược lại, một số thứ vẫn gắn cứng với ứng dụng của hãng, như bản đồ ở phần lớn khu vực hay việc mở tệp PDF, khiến người mới chuyển từ Android sang thấy lúng túng.
Bài này đi qua từng mục: chỗ đổi, đổi rồi có tác dụng tới đâu, mục nào chưa đổi được và cách đi đường vòng để vẫn dùng ứng dụng bạn thích. Danh sách mục mặc định phụ thuộc phiên bản hệ điều hành và khu vực; trước khi làm, xem phiên bản trong Cài đặt, Cài đặt chung, Giới thiệu, và đối chiếu với màn hình thật của máy bạn.
iPhone mở dần quyền chọn mặc định: hiểu bối cảnh để khỏi tìm nhầm chỗ
Khoảng năm 2020, iPhone lần đầu cho chọn trình duyệt và ứng dụng thư khác làm mặc định. Khi đó, mục chọn nằm rải rác trong trang cài đặt của từng ứng dụng: muốn đặt trình duyệt nào làm mặc định thì phải tìm đúng tên trình duyệt đó trong Cài đặt. Đây là lý do nhiều bài hướng dẫn cũ nói "vào Cài đặt, kéo xuống tìm tên ứng dụng".
Ở các bản hệ điều hành gần đây, hãng gom các lựa chọn này về một chỗ: trong Cài đặt có mục Ứng dụng, bên trong có Ứng dụng mặc định. Tại đó, tuỳ phiên bản và khu vực, bạn thấy các dòng như thư, nhắn tin, gọi điện, lọc cuộc gọi, trình duyệt, mật khẩu và mã, bàn phím. Một số lựa chọn, ví dụ ứng dụng điều hướng hay thanh toán không tiếp xúc, chỉ mở ở một vài khu vực theo quy định riêng của nơi đó, nên máy bán ở Việt Nam có thể không có.
Điểm cần nhớ là một ứng dụng chỉ xuất hiện trong danh sách chọn khi nhà phát triển đã làm phần hỗ trợ tương ứng. Bạn cài một ứng dụng thư mà không thấy nó trong mục thư mặc định, thường là vì ứng dụng chưa hỗ trợ hoặc bạn đang dùng bản cũ của nó. Cập nhật ứng dụng từ kho chính thức trước khi kết luận là máy không cho đổi.
Đổi ứng dụng thư mặc định
Ứng dụng thư mặc định là thứ được mở khi bạn chạm vào một địa chỉ email trên trang web, trong tin nhắn, hay bấm nút gửi phản hồi trong một ứng dụng khác. Cách đổi:
- Cài ứng dụng thư bạn muốn dùng và đăng nhập tài khoản trong đó trước.
- Mở Cài đặt, vào Ứng dụng, Ứng dụng mặc định, chọn dòng Email hoặc Thư. Ở bản cũ, tìm tên ứng dụng thư trong danh sách Cài đặt rồi chọn dòng ứng dụng thư mặc định.
- Chạm vào ứng dụng bạn chọn để có dấu tích.
- Kiểm tra bằng cách chạm vào một địa chỉ email bất kỳ, ví dụ trong trang liên hệ của một trang web; ứng dụng mới phải mở ra với khung thư mới.
- Nếu bạn không còn dùng ứng dụng thư của hãng, có thể gỡ nó; nhưng hãy chắc rằng ứng dụng thư mới đã nhận được mọi tài khoản cần thiết.
Một chi tiết hay gặp: tính năng chia sẻ ảnh hay tệp qua thư từ bảng chia sẻ không phụ thuộc mặc định, mà phụ thuộc biểu tượng ứng dụng bạn chọn trong hàng ứng dụng của bảng chia sẻ. Bạn có thể sắp xếp lại hàng này, đưa ứng dụng thư mới lên đầu để khỏi vuốt tìm.
Gọi điện, nhắn tin và lọc cuộc gọi
Ở các bản hệ điều hành mới, iPhone có thêm dòng chọn ứng dụng gọi điện và nhắn tin mặc định. Khi bạn chạm vào một dãy số trên trang web hay trong ghi chú, máy sẽ hỏi hoặc tự gọi bằng ứng dụng đã chọn. Tuy vậy, danh sách lựa chọn thường ngắn, vì chỉ những ứng dụng gọi qua mạng đã làm phần hỗ trợ mới xuất hiện. Cuộc gọi qua sóng nhà mạng và tin nhắn thường vẫn đi qua ứng dụng Điện thoại và Tin nhắn của máy.
Với đa số người dùng ở Việt Nam, cuộc gọi và nhắn tin hằng ngày đi qua các ứng dụng nhắn tin phổ biến, còn ứng dụng của máy chủ yếu dùng cho cuộc gọi thường và tin nhắn mã xác thực. Đổi mặc định ở đây hiếm khi cần thiết; nếu đổi, hãy thử gọi một cuộc từ một trang web để chắc rằng thao tác vẫn quen tay và không vô tình gọi bằng ứng dụng bạn không định dùng.
Dòng lọc cuộc gọi cho phép một ứng dụng hỗ trợ nhận diện và gắn nhãn cuộc gọi. Phần chặn cuộc gọi lạ, lừa đảo, và cài đặt cho người lớn tuổi đã có ở các trang chuyên về an toàn và hỗ trợ người cao tuổi trong hệ, bài này không đi sâu. Tương tự, dòng mật khẩu và mã cho chọn ứng dụng tự điền mật khẩu; việc chọn trình quản lý mật khẩu nào là chuyện an toàn tài khoản, bạn có thể xem ở AI Bảo Mật.
Bản đồ: vì sao chạm vào địa chỉ vẫn mở bản đồ của hãng, và cách đi đường vòng
Vì sao chưa đổi được. Ở phần lớn khu vực, iPhone chưa có dòng chọn ứng dụng bản đồ mặc định. Khi bạn chạm vào một địa chỉ trong lịch hẹn hay tin nhắn, hệ thống mở ứng dụng bản đồ của hãng. Nếu ứng dụng bạn quen dùng là một ứng dụng khác, việc này gây phiền mỗi ngày.
Giữ lâu thay vì chạm. Giữ lâu vào địa chỉ trong nhiều ứng dụng sẽ hiện thực đơn ngắn với lựa chọn sao chép. Sao chép rồi dán vào ứng dụng bản đồ bạn thích; thêm hai thao tác nhưng chắc chắn ra đúng chỗ.
Dùng bảng chia sẻ. Trong ứng dụng bản đồ của hãng, mở địa điểm rồi bấm chia sẻ, chọn ứng dụng bản đồ khác nếu nó có trong hàng ứng dụng. Ngược lại, từ ứng dụng bản đồ bạn thích, chia sẻ địa điểm vào lịch hẹn để lần sau mở thẳng.
Mở từ chính ứng dụng nhắn tin. Nhiều ứng dụng nhắn tin và gọi xe cho chọn ứng dụng bản đồ dùng để mở vị trí ngay trong cài đặt riêng của chúng. Tìm mục liên quan tới vị trí hay bản đồ trong từng ứng dụng.
Theo dõi bản cập nhật. Danh sách mục mặc định đã thay đổi nhiều lần. Sau mỗi bản cập nhật lớn, vào lại Ứng dụng mặc định để xem có dòng mới hay không, thay vì tin hoàn toàn vào một bài hướng dẫn cũ.
Mở tệp, ảnh, PDF trên iPhone: không có mặc định, nhưng có bảng chia sẻ
Khác với máy tính và Android, iPhone không có chỗ gán đuôi tệp cho ứng dụng. Chạm vào một tệp PDF trong ứng dụng Tệp hay trong thư đính kèm, máy luôn mở bằng trình xem nhanh của hệ thống. Muốn dùng ứng dụng khác, bạn làm như sau:
- Trong trình xem nhanh, bấm nút chia sẻ hình ô vuông có mũi tên, chọn ứng dụng muốn mở trong hàng ứng dụng.
- Nếu ứng dụng không hiện, vuốt hết hàng và chọn Thêm để thấy toàn bộ; tại đó có thể bật và kéo ứng dụng hay dùng lên đầu.
- Với tệp dùng thường xuyên, lưu thẳng vào thư mục của ứng dụng đó trong ứng dụng Tệp, để lần sau mở từ bên trong ứng dụng.
- Ứng dụng Tệp cho thêm các dịch vụ lưu trữ đám mây vào cột Vị trí; mở tệp từ đó vẫn đi qua trình xem nhanh trước.
- Ảnh và video luôn vào ứng dụng Ảnh khi chụp. Muốn lưu sang chỗ khác, dùng tính năng sao lưu của ứng dụng lưu trữ bạn chọn, không có cách đổi nơi lưu mặc định của máy ảnh.
- Trình xem nhanh làm được nhiều hơn người ta nghĩ: ký, ghi chú, xoay trang PDF. Với nhu cầu đơn giản, không cần ứng dụng riêng.
Nghĩa là trên iPhone, thay vì tìm cách đổi mặc định, bạn tối ưu bảng chia sẻ. Sắp xếp năm ứng dụng hay dùng nhất lên đầu hàng là tiết kiệm được nhiều cú vuốt mỗi ngày.
Phím tắt, phím Tác vụ và tiện ích: tự tạo mặc định của riêng bạn
Khi hệ điều hành chưa cho đổi, bạn vẫn có thể tạo lối đi ngắn tới ứng dụng mình thích. Ứng dụng Phím tắt có sẵn trên iPhone cho phép ghép vài thao tác thành một nút bấm. Ví dụ giả định: một phím tắt lấy nội dung đang sao chép, coi đó là địa chỉ và mở bằng ứng dụng bản đồ bạn chọn. Sau khi tạo, bạn đặt phím tắt ra màn hình chính hoặc gọi nó từ bảng chia sẻ; từ đó mỗi lần nhận địa chỉ, chỉ cần sao chép rồi chạm một nút.
Ở các đời iPhone có phím Tác vụ bên cạnh máy, bạn có thể gán phím này để mở một ứng dụng hoặc chạy một phím tắt, thay vì chức năng hãng đặt sẵn. Đây là một dạng mặc định mới: thứ bạn bấm nhiều nhất mỗi ngày nằm ngay dưới ngón tay. Người hay ghi chú nhanh có thể gán phím mở ứng dụng ghi chú; người hay dùng một chatbot có thể gán phím mở ứng dụng đó.
Màn hình khoá và Trung tâm điều khiển ở bản mới cũng cho đổi các nút mặc định. Hai nút ở góc dưới màn hình khoá trước đây cố định là đèn pin và máy ảnh; giờ bạn có thể thay bằng ứng dụng khác hoặc bỏ đi để khỏi bấm nhầm trong túi. Trung tâm điều khiển cho thêm, bớt, sắp xếp nút theo nhóm. Mấy chỉnh sửa nhỏ này không nằm trong mục Ứng dụng mặc định, nhưng ảnh hưởng tới thói quen hằng ngày không kém.
Lưu ý là tên các tính năng này có thể khác theo phiên bản và đời máy. Hãy tạo thử một phím tắt đơn giản trước, dùng vài ngày, thấy tiện mới làm thêm, để màn hình chính không biến thành bãi biểu tượng.
Bảng tổng hợp: mục nào đổi được trên iPhone ở Việt Nam
Bảng dưới phản ánh tình hình chung ở các bản hệ điều hành gần đây. Mỗi bản cập nhật có thể thêm hoặc bớt, và một số mục chỉ có ở khu vực khác; hãy kiểm phiên bản hiện hành trên máy.
| Mục | Đổi được không | Ghi chú |
|---|---|---|
| Trình duyệt | Có | Ứng dụng mặc định, dòng trình duyệt; có bài riêng trong chuyên mục |
| Thư | Có | Ảnh hưởng khi chạm vào địa chỉ email |
| Gọi điện, nhắn tin | Có ở bản mới, lựa chọn hạn chế | Chỉ ứng dụng có hỗ trợ mới xuất hiện |
| Mật khẩu và mã | Có | Chọn ứng dụng tự điền; phần an toàn xem trang chuyên về bảo mật |
| Bàn phím | Có thêm bàn phím, sắp thứ tự | Máy dùng bàn phím mở gần nhất; chuyển bằng phím quả địa cầu |
| Bản đồ, điều hướng | Thường là chưa | Một số khu vực có; ở nơi khác dùng sao chép hoặc chia sẻ |
| Mở tệp PDF, ảnh, video | Không | Dùng bảng chia sẻ để chọn ứng dụng |
| Trợ lý giọng nói | Không đổi được trợ lý của máy | Có thể dùng ứng dụng trợ lý khác qua biểu tượng hoặc phím tác vụ ở máy có phím này |
Khi chuyển từ Android sang iPhone, danh sách này giúp bạn biết trước chỗ nào sẽ phải đổi thói quen thay vì đổi cài đặt. Việc chuyển dữ liệu và thiết lập ngày đầu có ở chuyên mục thiết lập điện thoại mới.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao ứng dụng thư đã cài không có trong danh sách thư mặc định?
Ứng dụng chỉ hiện trong danh sách khi nhà phát triển đã làm phần hỗ trợ làm mặc định. Cập nhật ứng dụng lên bản mới nhất và cập nhật hệ điều hành; nếu vẫn không thấy, ứng dụng đó chưa hỗ trợ và bạn phải dùng bảng chia sẻ.
Có cách nào để chạm vào địa chỉ trên iPhone mở bản đồ khác không?
Ở phần lớn khu vực hiện chưa có lựa chọn này. Bạn có thể giữ lâu để sao chép địa chỉ rồi dán vào ứng dụng bản đồ mình thích, hoặc chỉnh trong từng ứng dụng nhắn tin, gọi xe để chúng mở vị trí bằng bản đồ bạn chọn.
Gỡ ứng dụng thư của hãng có sao không?
Gỡ được và không làm hỏng máy. Trước khi gỡ, hãy đặt ứng dụng thư khác làm mặc định và chắc rằng mọi tài khoản đã được thêm vào đó. Muốn dùng lại, tải ứng dụng thư của hãng từ kho ứng dụng.
Vì sao iPhone không cho chọn ứng dụng mở PDF mặc định?
Hệ điều hành iPhone không có cơ chế gán đuôi tệp cho ứng dụng như máy tính. Tệp luôn mở bằng trình xem của hệ thống trước, sau đó bạn dùng nút chia sẻ để chuyển sang ứng dụng khác. Sắp xếp hàng ứng dụng trong bảng chia sẻ giúp thao tác nhanh hơn.
Đổi ứng dụng gọi điện mặc định có ảnh hưởng cuộc gọi thường không?
Cuộc gọi qua sóng nhà mạng vẫn dùng ứng dụng Điện thoại của máy. Lựa chọn mặc định chủ yếu ảnh hưởng khi bạn chạm vào một dãy số trên trang web hay trong ghi chú. Hãy thử một lần sau khi đổi để biết máy sẽ phản ứng thế nào.
Sau khi cập nhật iOS, mục Ứng dụng mặc định nằm ở đâu?
Ở các bản mới, tìm trong Cài đặt, mục Ứng dụng, phía trên danh sách ứng dụng có dòng Ứng dụng mặc định. Nếu không thấy, gõ chữ mặc định vào ô tìm kiếm ở đầu trang Cài đặt để máy chỉ thẳng tới mục cần tìm.