Chế độ tiết kiệm pin là một nút gom nhiều cài đặt lại với nhau: bấm một lần, máy tự giảm hoạt động nền, hạ độ mượt, rút ngắn thời gian tự khoá và tạm dừng vài việc không gấp. Đa số máy để mặc định chỉ hỏi bạn có bật không khi pin xuống thấp, thường quanh mốc 20%. Đến lúc đó thì đôi khi đã muộn cho một buổi chiều dài.
Bài này nói rõ chế độ nguồn điện thấp trên iPhone và các chế độ tiết kiệm pin trên Android tắt những gì, có làm máy chạy chậm hay ảnh hưởng gì đến pin không, và cách đặt cho máy tự bật đúng lúc. Tên mục và chi tiết có thể khác theo phiên bản và hãng máy, bạn đối chiếu với máy mình.
Bật chế độ tiết kiệm pin thì máy thay đổi những gì
Mỗi hãng cấu hình khác nhau, nhưng có một nhóm thay đổi gần như máy nào cũng làm. Bảng dưới tổng hợp những gì thường thấy, kèm tác động bạn sẽ cảm nhận.
| Thay đổi thường gặp | Bạn sẽ thấy gì | Có đáng lo không |
|---|---|---|
| Giảm hoặc tạm dừng làm mới ứng dụng trong nền | Ứng dụng tải nội dung khi mở thay vì đã có sẵn | Không; thông báo đẩy vẫn đến |
| Tạm dừng tải thư tự động, sao lưu ảnh lên đám mây | Thư mới về khi mở ứng dụng thư; ảnh chưa lên đám mây | Không, tiếp tục khi tắt chế độ |
| Hạ tần số quét màn hình về mức thấp | Cuộn trang bớt mượt trên máy màn 90Hz hoặc 120Hz | Không, chỉ là cảm giác |
| Rút ngắn thời gian tự khoá màn hình | Màn hình tắt nhanh hơn khi để yên | Không, nhưng hơi phiền khi đọc lâu |
| Giảm hiệu năng bộ xử lý ở mức nào đó | Mở ứng dụng nặng, chơi trò chơi chậm hơn một chút | Không ảnh hưởng độ bền máy |
| Giảm hiệu ứng hình ảnh, tắt một số tính năng phụ | Ít chuyển động, hình nền động dừng | Không |
Trên iPhone, khi bật chế độ nguồn điện thấp, biểu tượng pin chuyển màu vàng và máy thường tự tắt chế độ khi được sạc lên đủ cao. Trên các iPhone hỗ trợ 5G, chế độ này cũng hạn chế dùng 5G trong nhiều tình huống.
Điều quan trọng là không có thay đổi nào ở trên làm hại máy hay hại pin. Bật thường xuyên, kể cả bật cả ngày, cũng không sao nếu bạn chấp nhận những đánh đổi nhỏ đó.
Các mức tiết kiệm pin trên Android: từ nhẹ đến cực đoan
Android không có một chế độ duy nhất. Android gốc có trình tiết kiệm pin, và nhiều bản còn có thêm mức tiết kiệm pin cực đoan, chỉ giữ lại vài ứng dụng thiết yếu bạn chọn, tạm dừng gần như mọi thứ khác. Samsung gọi chung là tiết kiệm năng lượng và cho tuỳ chọn từng thứ bị giới hạn, kèm một mức mạnh hơn chỉ giữ vài ứng dụng trên giao diện tối giản. Các hãng khác thường có hai đến ba mức với tên gọi riêng.
Mức nhẹ giống chế độ nguồn điện thấp của iPhone: giảm chạy nền, hạ độ mượt, bật giao diện tối trên vài máy. Mức mạnh biến máy gần như thành điện thoại cơ bản: gọi điện, nhắn tin, vài ứng dụng được chọn, màn hình đơn sắc hoặc tối giản. Mức này hợp với tình huống pin còn rất ít mà bạn cần giữ liên lạc thêm nhiều giờ, ví dụ đi đường dài, mất điện kéo dài sau bão, hay đi leo núi.
Nếu máy bạn có tuỳ chọn chọn từng thứ bị giới hạn, đó là cơ hội để làm chế độ hợp với mình. Ví dụ bạn có thể giữ đồng bộ của ứng dụng nhắn tin công việc nhưng hạ độ mượt màn hình và tắt màn hình luôn bật. Khi bật, chế độ sẽ đúng ý bạn chứ không phải ý mặc định của hãng.
Một lưu ý: ở mức cực đoan, những ứng dụng không nằm trong danh sách có thể không báo tin. Trước khi bật trong chuyến đi quan trọng, bạn kiểm tra danh sách có ứng dụng nhắn tin bạn cần không.
Hẹn cho máy tự bật tiết kiệm pin để khỏi phải nhớ
Thay vì đợi máy hỏi ở mốc 20%, bạn có thể đặt máy tự bật sớm hơn. Cách làm khác nhau theo hệ điều hành, các bước dưới đây đi theo hướng chung.
- Trên Android, vào phần Pin, tìm trình tiết kiệm pin, chọn đặt lịch hoặc bật tự động, rồi chọn theo phần trăm pin. Mức 30% hoặc 40% hợp với người hay về nhà muộn.
- Một số máy Android có lựa chọn tự bật dựa trên thói quen, tức máy đoán khi nào bạn sắp hết pin trước giờ sạc thường lệ. Bạn thử vài ngày xem đoán có đúng không.
- Trên iPhone, chế độ nguồn điện thấp không có thanh chọn mốc phần trăm trong Cài đặt. Bạn dùng ứng dụng Phím tắt, phần Tự động hoá, tạo một tự động hoá theo mức pin: khi pin giảm xuống dưới mức bạn chọn thì bật chế độ nguồn điện thấp.
- Đặt tự động hoá chạy ngay, không cần hỏi lại, nếu phiên bản cho phép, để không phải bấm xác nhận mỗi lần.
- Thêm nút chế độ tiết kiệm pin vào trung tâm điều khiển hoặc thanh cài đặt nhanh, để những ngày cần bạn bật ngay từ sáng chỉ bằng một chạm.
- Sau một tuần, xem lại: nếu máy tự bật quá sớm làm phiền, hạ mốc xuống; nếu vẫn hết pin trước giờ về, nâng mốc lên.
Tên chính xác của các mục trong ứng dụng Phím tắt có thể khác theo phiên bản iOS. Nếu không tìm thấy tự động hoá theo mức pin, bạn kiểm tra phiên bản hệ điều hành đang dùng.
Những hiểu lầm hay gặp về chế độ tiết kiệm pin
"Bật tiết kiệm pin nhiều làm máy yếu đi." Không đúng. Chế độ này chỉ giới hạn tạm thời; tắt đi là máy chạy như cũ. Không có thay đổi vĩnh viễn nào xảy ra với bộ xử lý hay pin.
"Tiết kiệm pin làm mất thông báo." Ở mức thường, thông báo đẩy vẫn đến. Chỉ ở mức cực đoan, ứng dụng ngoài danh sách cho phép mới có thể không báo tin. Những ứng dụng tự tải theo định kỳ như thư có thể chậm hơn.
"Chỉ nên bật khi pin sắp hết." Bật sớm cho hiệu quả lớn hơn, vì nó tiết kiệm trên toàn bộ phần pin còn lại. Bật ở 50% vào một ngày đi công tác dài có ích hơn nhiều so với bật ở 10%.
"Chế độ tiết kiệm pin giúp sạc nhanh hơn." Khi đang sạc, máy giảm hoạt động nên phần điện vào pin có thể nhiều hơn một chút, nhưng tác dụng không đáng kể. Muốn sạc nhanh, quan trọng hơn là củ sạc, dây sạc phù hợp và máy không bị nóng.
"Bật chế độ máy bay là tiết kiệm pin nhất." Chế độ máy bay tắt sóng di động nên tiết kiệm nhiều khi sóng yếu, nhưng bạn mất liên lạc. Chế độ tiết kiệm pin giữ liên lạc trong khi vẫn giảm tiêu thụ. Hai thứ dùng cho hai tình huống khác nhau.
Khi nào không nên bật
Chế độ tiết kiệm pin hữu ích trong phần lớn tình huống, nhưng có vài lúc nó gây phiền nhiều hơn lợi. Bạn tắt tạm thời trong những trường hợp sau.
- Đang cần sao lưu ảnh và dữ liệu trước khi đổi máy hoặc đặt lại máy: chế độ này tạm dừng sao lưu, khiến bạn tưởng đã xong mà thật ra chưa.
- Đang dẫn đường trên đường dài ở khu vực lạ: nếu máy hạ độ sáng hoặc rút ngắn tự khoá, việc nhìn bản đồ có thể bất tiện; thay vào đó hãy cắm sạc trên xe.
- Đang dùng đồng hồ thông minh, máy đo sức khoẻ cần đồng bộ liên tục: một số dữ liệu có thể đồng bộ chậm.
- Đang tải hoặc cập nhật ứng dụng, hệ điều hành: việc tải xuống tự động có thể bị tạm dừng.
- Đang gọi video quan trọng, chơi trò chơi cần độ mượt: hiệu năng giảm có thể làm hình ảnh giật nhẹ.
Trong mọi trường hợp, bật hay tắt đều chỉ mất một chạm. Việc đáng làm là thêm nút này ra trung tâm điều khiển để bạn chủ động, thay vì chờ máy hỏi.
Tiết kiệm pin, sạc tối ưu và tình trạng pin: ba thứ khác nhau
Trong mục Pin của điện thoại thường có ba nhóm cài đặt nằm gần nhau, và người dùng hay nhầm vai trò của chúng. Chế độ tiết kiệm pin giúp một lần sạc dùng được lâu hơn trong ngày. Sạc tối ưu hoặc bảo vệ pin giúp viên pin xuống cấp chậm hơn qua nhiều năm, bằng cách hạn chế giữ pin ở mức đầy quá lâu. Tình trạng pin chỉ là phần hiển thị, cho biết pin còn bao nhiêu so với lúc mới.
Hiểu ba vai trò này giúp bạn chọn đúng công cụ. Nếu vấn đề là máy không trụ nổi tới tối, bạn cần chế độ tiết kiệm pin và chỉnh các cài đặt tốn điện. Nếu bạn muốn máy dùng được thêm vài năm mà pin không yếu quá nhanh, bạn quan tâm tới sạc tối ưu và nhiệt độ. Nếu bạn nghi pin đã yếu, bạn xem tình trạng pin hoặc mang đi kiểm.
Bật chế độ tiết kiệm pin không làm pin khoẻ lại, và bật sạc tối ưu không làm máy trụ lâu hơn trong một ngày. Có máy còn khiến bạn thấy pin dừng ở 80% vào buổi sáng vì đang bảo vệ pin, rồi tưởng là sạc lỗi. Chuyện sạc tối ưu có bài riêng trong danh mục này.
Tiết kiệm pin khi đi đường dài hoặc mất điện kéo dài
Có những ngày bạn biết trước sẽ không sạc được: chuyến xe đêm từ Hà Nội vào Huế, một ngày đi rẫy ở Đắk Lắk, hay mất điện sau bão ở miền Trung. Với những ngày đó, cách làm hiệu quả nhất là bật tiết kiệm pin ngay từ đầu chứ không đợi máy hỏi.
Kết hợp thêm: hạ độ sáng xuống mức vừa đủ nhìn, tắt màn hình luôn bật, tải trước bản đồ ngoại tuyến khu vực sẽ đến nếu ứng dụng bản đồ hỗ trợ, tải trước nhạc hoặc phim sẽ nghe xem thay vì phát trực tuyến. Ở nơi sóng rất yếu mà không cần nghe điện thoại liên tục, bật chế độ máy bay vài tiếng rồi tắt kiểm tra tin nhắn định kỳ cũng là một cách.
Mang theo pin dự phòng vẫn là cách chắc nhất. Chọn loại có thông tin rõ ràng về dung lượng và nhà sản xuất, không chọn hàng trôi nổi vì nguy cơ cháy nổ. Không để pin dự phòng và điện thoại sạc dưới gối hay trong chăn khi ngủ.
Sau chuyến đi, nhớ tắt chế độ cực đoan nếu đã bật, vì ở mức đó nhiều ứng dụng bị chặn và bạn có thể lỡ tin nhắn mà không biết.
Câu hỏi thường gặp
Bật chế độ nguồn điện thấp cả ngày có hại pin iPhone không?
Không. Chế độ này chỉ giới hạn hoạt động của phần mềm và màn hình, không tác động gì xấu đến pin. Đánh đổi là ứng dụng tải nội dung chậm hơn và màn hình kém mượt hơn trên máy có tần số quét cao.
Vì sao chế độ nguồn điện thấp tự tắt sau khi sạc?
Trên iPhone, chế độ này được thiết kế tự tắt khi pin được sạc lên đủ cao, để máy trở về trạng thái bình thường. Nếu muốn giữ, bạn bật lại thủ công hoặc dùng tự động hoá trong ứng dụng Phím tắt.
Chế độ tiết kiệm pin có làm báo thức không kêu không?
Báo thức đặt trong ứng dụng đồng hồ của hệ thống vẫn kêu bình thường ở các mức tiết kiệm pin thông thường. Với báo thức hay nhắc nhở đặt trong ứng dụng bên thứ ba, bạn nên thử trước một lần để chắc.
Máy Android có nhiều mức tiết kiệm pin, nên chọn mức nào?
Hằng ngày nên dùng mức thường, đặt tự bật theo phần trăm. Mức cực đoan để dành cho lúc pin còn rất ít và cần giữ liên lạc thêm nhiều giờ, vì ở mức đó phần lớn ứng dụng bị tạm dừng.
Đã bật tiết kiệm pin mà máy vẫn tụt nhanh thì do đâu?
Có thể do sóng rất yếu, màn hình sáng cao, một ứng dụng đang bị lỗi, hoặc pin đã chai. Bạn mở mục Pin xem ứng dụng nào đứng đầu, và kiểm tình trạng pin nếu máy đã dùng nhiều năm.
Có nên tắt 5G để tiết kiệm pin không?
Ở nơi sóng 5G yếu hoặc chập chờn, máy chuyển qua lại có thể tốn pin. Phần lớn máy để chế độ tự động đã cân nhắc chuyện này, và chế độ tiết kiệm pin trên nhiều máy cũng hạn chế 5G. Chỉ nên tắt hẳn nếu bạn thấy rõ máy hao pin vì sóng.