Chấm đỏ đếm số trên biểu tượng ứng dụng, còn gọi là huy hiệu, nên được giữ cho rất ít ứng dụng, thường là điện thoại, tin nhắn và một hai ứng dụng công việc, và tắt cho phần còn lại; trên iPhone tắt trong phần thông báo của từng ứng dụng, trên Android tắt ở mục dấu chấm thông báo hoặc huy hiệu biểu tượng. Con số đỏ không phát ra tiếng nhưng lại là kiểu nhắc nhở dai dẳng nhất: nó nằm đó mỗi lần bạn mở khoá máy cho tới khi bạn vào ứng dụng.
Mặc định khi cho phép thông báo, gần như mọi ứng dụng được gắn huy hiệu. Bài này giải thích vì sao nên chọn lọc lại, hướng dẫn tắt trên từng hệ điều hành, và xử lý những con số không bao giờ về không như thư chưa đọc hay chấm đỏ nhắc cập nhật. Tên mục có thể khác theo phiên bản và hãng máy.
Chấm đỏ được thiết kế để làm gì
Huy hiệu ra đời với mục đích hợp lý: cho bạn biết có cuộc gọi nhỡ hay tin nhắn chưa đọc mà không cần mở từng ứng dụng. Màu đỏ được chọn vì nổi bật trên mọi hình nền. Vấn đề bắt đầu khi ứng dụng nào cũng dùng nó, kể cả cho những thứ không cần bạn làm gì: có video mới, có bạn bè vừa đăng ảnh, có ưu đãi hôm nay.
Một con số đỏ cho bạn cảm giác có việc dở dang. Người dùng có xu hướng mở ứng dụng chỉ để xoá con số đó đi, dù bên trong chẳng có gì cần làm. Với ứng dụng mạng xã hội hay mua sắm, đó là đúng kết quả nhà phát triển muốn: thêm một lượt mở, thêm một lần lướt. Với bạn, đó là vài phút bị kéo khỏi việc đang làm, lặp lại nhiều lần trong ngày.
Hiểu như vậy thì nguyên tắc chọn rất rõ: huy hiệu chỉ đáng giữ khi con số tương ứng với việc bạn thật sự phải làm, như gọi lại một cuộc gọi nhỡ hay trả lời tin của một người. Con số đếm thứ máy tạo ra thì nên tắt. Câu hỏi để quyết định cho từng ứng dụng rất ngắn: con số này có đòi bạn làm gì không?
Giữ cho ứng dụng nào, tắt cho ứng dụng nào
Gợi ý ban đầu theo nhóm ứng dụng; điều chỉnh theo công việc của bạn.
| Nhóm ứng dụng | Huy hiệu | Lý do |
|---|---|---|
| Điện thoại, tin nhắn SMS | Giữ | Cuộc gọi nhỡ, tin nhắn của người cần được trả lời |
| Ứng dụng nhắn tin chính | Giữ, nếu đã tắt tiếng các nhóm ồn | Nếu không, con số sẽ luôn cao vì tin nhóm |
| Thư điện tử | Giữ cho hộp thư công việc chính, hoặc chỉ đếm thư VIP | Số thư chưa đọc của tài khoản cá nhân hiếm khi có ý nghĩa |
| Lịch, nhắc việc | Tuỳ | Hữu ích nếu bạn dùng ứng dụng nhắc việc làm danh sách việc chính |
| Mạng xã hội, video ngắn | Tắt | Đếm hoạt động của người khác, không phải việc của bạn |
| Mua sắm, giao đồ ăn | Tắt | Khuyến mãi, gợi ý; đơn đang chờ bạn sẽ tự nhớ |
| Trò chơi, tin tức | Tắt | Phần thưởng hằng ngày, tin mới không phải việc cần làm |
Nhìn màn hình chính sau khi dọn: chỉ còn ba bốn biểu tượng có thể hiện số đỏ. Khi một con số xuất hiện, bạn biết ngay đó là việc thật, giống như chuông cửa chỉ kêu khi có người đến.
Tắt huy hiệu trên iPhone
Trên iPhone, huy hiệu được bật tắt riêng cho từng ứng dụng trong phần thông báo.
- Vào Cài đặt, chọn Thông báo, chọn ứng dụng cần chỉnh.
- Tìm công tắc Huy hiệu và tắt. Các phần khác như âm thanh, biểu ngữ giữ nguyên nếu muốn; tắt huy hiệu không làm mất thông báo.
- Lặp lại cho từng ứng dụng trong nhóm cần tắt. Danh sách thông báo xếp theo tên nên dễ đi lần lượt từ trên xuống.
- Với ứng dụng Mail, vào phần tuỳ chỉnh thông báo để tắt huy hiệu cho từng tài khoản thay vì cả ứng dụng, nếu bạn chỉ muốn đếm thư của một hộp thư.
- Nếu có ứng dụng đã tắt hẳn thông báo, huy hiệu của nó cũng không hiện; không cần làm gì thêm.
Một lựa chọn khác trên iPhone là chuyển các ứng dụng ồn ào vào thư viện ứng dụng, bỏ khỏi màn hình chính. Huy hiệu vẫn có nhưng bạn không nhìn thấy khi mở máy. Cách này hợp với ứng dụng bạn ít mở mà vẫn muốn giữ thông báo im lặng.
Trên Android: dấu chấm và số đếm
Android gọi tính năng này là dấu chấm thông báo hay huy hiệu biểu tượng ứng dụng, tuỳ hãng. Trên Android gốc, biểu tượng có thông báo chưa xem hiện một chấm nhỏ, không có số, và nhấn giữ biểu tượng sẽ xem nhanh thông báo. Nhiều hãng cho chọn kiểu hiển thị: chỉ chấm, hoặc chấm có số. Nếu bạn thấy con số làm mình sốt ruột, chuyển sang kiểu chỉ chấm đã đỡ khá nhiều.
Để tắt toàn bộ, vào Cài đặt, mục Thông báo, tìm phần cài đặt nâng cao hoặc tương tự, tắt dấu chấm thông báo trên biểu tượng. Để tắt riêng từng ứng dụng, vào trang thông báo của ứng dụng đó; một số máy cho tắt huy hiệu theo ứng dụng, thậm chí theo từng loại thông báo trong ứng dụng.
Huy hiệu trên Android gắn chặt với thông báo: khi bạn gạt bỏ thông báo trong danh sách, chấm thường mất theo. Vì vậy nếu bạn đã chuyển ứng dụng sang im lặng hay tắt các loại thông báo khuyến mãi, số chấm đỏ cũng giảm theo. Một số trình khởi chạy màn hình chính của bên thứ ba có cài đặt huy hiệu riêng; nếu bạn dùng loại đó, tìm trong cài đặt của trình khởi chạy.
Những con số không bao giờ về không
Thư chưa đọc lên hàng nghìn. Đánh dấu tất cả đã đọc ở hộp thư đó một lần, rồi tắt huy hiệu cho tài khoản ít quan trọng hoặc chỉ đếm thư từ danh sách người quan trọng. Từ đây con số phản ánh thư mới thật sự.
Chấm đỏ nhắc cập nhật hệ điều hành. Trên nhiều máy, huy hiệu của ứng dụng Cài đặt khi có bản cập nhật không tắt được trong phần thông báo. Cách dứt điểm là cập nhật vào lúc thuận tiện, sau khi sao lưu. Nếu có lý do chính đáng để chờ, như ứng dụng công việc chưa tương thích, chấp nhận chấm đỏ vài ngày.
Kho ứng dụng báo có bản cập nhật. Bật cập nhật ứng dụng tự động trong cài đặt của kho ứng dụng là con số này gần như không còn. Ứng dụng sẽ tự cập nhật lúc máy cắm sạc và có Wi-Fi.
Ứng dụng nhắn tin luôn có số dù đã đọc hết. Thường do tin trong nhóm đã tắt tiếng hoặc trong mục tin nhắn chờ, tin từ người lạ. Mở các mục đó và đánh dấu đã đọc, hoặc chỉnh trong cài đặt của ứng dụng để tin nhóm tắt tiếng không tính vào số đếm, nếu ứng dụng có lựa chọn này.
Ứng dụng ngân hàng, ví điện tử đếm cả tin khuyến mãi. Hộp thư thông báo trong ứng dụng tài chính thường trộn giao dịch với ưu đãi, nên số đỏ luôn cao. Giao dịch quan trọng đã có thông báo đẩy và tin biến động số dư; tắt huy hiệu của ứng dụng này thường không làm bạn bỏ lỡ gì, miễn là vẫn giữ thông báo giao dịch.
Huy hiệu bên trong ứng dụng và cách nhìn màn hình chính
Tắt huy hiệu trên biểu tượng không ảnh hưởng tới các chấm đỏ bên trong ứng dụng: trên thanh công cụ dưới cùng, cạnh biểu tượng chuông, cạnh mục cửa hàng hay mục video. Phần đó do nhà phát triển kiểm soát và hệ điều hành không can thiệp. Một số ứng dụng có tuỳ chọn tắt bớt trong cài đặt riêng; phần lớn thì không. Cách đối phó thực tế là nhận ra chúng là gì, đừng bấm chỉ để xoá chấm.
Sau khi dọn huy hiệu, màn hình chính trở thành một bảng điều khiển đáng tin. Mở khoá máy mà không thấy số đỏ nghĩa là không có ai đang chờ bạn. Thấy số đỏ trên điện thoại hay tin nhắn thì đó là người thật. Cảm giác này rất khác với màn hình đầy chấm đỏ, nơi bạn phải tự lọc trong đầu xem cái nào quan trọng mỗi lần nhìn.
Ví dụ giả định: một bà cụ ở Huế nhờ cháu xem vì sao điện thoại lúc nào cũng có mười mấy chấm đỏ, bà sợ bỏ lỡ cuộc gọi của con. Cháu tắt huy hiệu cho trò chơi, video, mua sắm, chỉ giữ điện thoại và ứng dụng nhắn tin của gia đình. Từ đó bà nhìn là biết có ai gọi nhỡ không, khỏi phải mở hết các ứng dụng kiểm tra.
Nếu bạn làm ứng dụng hay trang bán hàng
Người làm sản phẩm số thường bị thôi thúc dùng huy hiệu để tăng lượt mở ứng dụng. Trong ngắn hạn, con số đỏ quả thật kéo người dùng quay lại. Nhưng khi người dùng thấy con số đó toàn đếm khuyến mãi, họ tắt huy hiệu, rồi tắt luôn thông báo, và bạn mất kênh liên lạc cho cả những tin quan trọng như đơn hàng hay thay đổi lịch hẹn.
Một mặc định tử tế là chỉ tính vào huy hiệu những việc người dùng phải làm hoặc đang chờ: tin nhắn từ người bán, đơn cần xác nhận, lịch hẹn sắp tới. Không đếm ưu đãi, không đếm nội dung mới, không đặt huy hiệu để "mời quay lại". Và khi người dùng mở đúng mục liên quan, con số phải về không ngay, không còn sót chấm đỏ ở những mục ẩn.
Đây cũng là một ví dụ của nguyên lý rộng hơn trong thiết kế: mặc định có lợi cho người dùng thường giữ chân họ lâu hơn mặc định chỉ có lợi cho chỉ số lượt mở. Chuyên mục về hiệu ứng mặc định trên trang này bàn kỹ hơn chuyện đó.
Câu hỏi thường gặp
Tắt huy hiệu có làm mất thông báo không?
Không. Huy hiệu chỉ là con số trên biểu tượng. Thông báo vẫn hiện trên màn hình khoá, trong trung tâm thông báo và vẫn có âm thanh nếu bạn để bật. Bạn có thể tắt huy hiệu nhưng giữ biểu ngữ, hoặc ngược lại, tuỳ ứng dụng.
Vì sao đã đọc hết tin mà biểu tượng vẫn còn số?
Có thể tin nằm trong mục bạn ít mở như tin nhắn chờ, nhóm đã tắt tiếng, thư mục phụ của hộp thư; hoặc ứng dụng chưa đồng bộ kịp. Mở hết các mục đó và đánh dấu đã đọc. Nếu vẫn còn, thử đóng hẳn ứng dụng rồi mở lại.
Có tắt được chấm đỏ của ứng dụng Cài đặt không?
Trên nhiều máy, chấm đỏ nhắc cập nhật hệ điều hành không tắt được trong phần thông báo vì đó là ứng dụng hệ thống. Cách chắc chắn là cài bản cập nhật sau khi sao lưu. Một số máy cho tắt nhắc cập nhật tự động, nhưng không nên trì hoãn cập nhật quá lâu.
Chấm và số khác nhau thế nào trên Android?
Kiểu chấm chỉ cho biết có thông báo chưa xem, không nói bao nhiêu. Kiểu số cho biết số lượng. Kiểu chấm ít gây sốt ruột hơn vì không có con số tăng dần. Nhiều máy Android cho chọn giữa hai kiểu trong cài đặt thông báo hoặc cài đặt màn hình chính.
Có nên tắt hết huy hiệu, kể cả điện thoại và tin nhắn không?
Có người làm vậy và vẫn ổn vì họ kiểm cuộc gọi nhỡ qua màn hình khoá. Nhưng với đa số, giữ huy hiệu cho điện thoại và tin nhắn giúp không bỏ sót người cần liên lạc. Tắt hết dễ khiến bạn lỡ cuộc gọi khi đã gạt bỏ thông báo mà quên gọi lại.