Chế độ không làm phiền chặn âm thanh, rung và màn hình sáng của cả cuộc gọi lẫn thông báo, nhưng vẫn để báo thức kêu và cho phép những người bạn chọn gọi xuyên qua; còn chế độ im lặng chỉ tắt tiếng chuông, máy vẫn rung và sáng màn hình như thường. Đa số người dùng chỉ biết gạt nút im lặng hoặc bật biểu tượng mặt trăng bằng tay rồi quên tắt, trong khi chế độ này đáng được hẹn giờ và cấu hình ngoại lệ một lần cho xong.
Mặc định khi mới mua máy, không làm phiền thường chưa có lịch nào, ngoại lệ để ở mức chung chung, còn tuỳ chọn cuộc gọi lặp lại thì bật hay tắt tuỳ hãng. Bài này hướng dẫn bạn thiết lập từng phần, giải thích các tuỳ chọn dễ hiểu nhầm và cách báo cho gia đình biết khi cần gọi gấp. Tên mục theo bản tiếng Việt phổ biến, có thể khác theo phiên bản và hãng máy.
Im lặng, không làm phiền và tắt máy khác nhau thế nào
Ba cách làm điện thoại yên lặng dễ bị dùng lẫn. So sánh theo những gì thật sự xảy ra:
| Cách | Chuông và âm báo | Rung, màn hình sáng | Báo thức | Ai gọi được |
|---|---|---|---|---|
| Chế độ im lặng | Tắt | Vẫn rung (tuỳ cài đặt), vẫn sáng màn hình | Vẫn kêu | Mọi người, chỉ là không đổ chuông |
| Không làm phiền | Tắt | Không rung, không sáng (mặc định) | Vẫn kêu | Chỉ người trong danh sách ngoại lệ |
| Tắt nguồn, chế độ máy bay | Không có gì | Không có gì | Tuỳ máy, không nên tin | Không ai |
Chế độ im lặng hợp với lúc ngồi họp hay trong rạp, khi bạn vẫn muốn liếc thấy ai gọi. Không làm phiền hợp với lúc ngủ, lúc làm việc cần liền mạch, lúc ở cùng gia đình. Tắt nguồn ít khi là lựa chọn tốt vì bạn mất luôn đường liên lạc khẩn cấp; còn chế độ máy bay có thể giữ được báo thức trên nhiều máy, nhưng cũng chặn luôn cả người thân cần gọi.
Lưu ý thêm: khi đang bật không làm phiền, thông báo không mất đi mà nằm chờ trong trung tâm thông báo. Sáng ra mở máy, bạn vẫn đọc được đủ những gì đến trong đêm.
Hẹn giờ để khỏi bật tắt bằng tay
Lỗi phổ biến nhất là bật không làm phiền bằng tay buổi tối rồi quên tắt, cả buổi sáng lỡ cuộc gọi. Đặt lịch giải quyết chuyện này.
- Trên iPhone, vào Cài đặt, mục Tập trung, chọn Không làm phiền, rồi tìm phần thêm lịch trình. Chọn kiểu theo thời gian, đặt giờ bắt đầu, giờ kết thúc và các ngày trong tuần.
- Trên Android, vào Cài đặt, tìm Không làm phiền (thường nằm trong mục Âm thanh hoặc Thông báo), chọn phần Lịch biểu, thêm lịch theo giờ.
- Chọn khung giờ theo giờ đi ngủ thật của bạn, không phải giờ lý tưởng. Ví dụ giả định: ngủ khoảng mười một giờ, dậy sáu rưỡi, thì đặt từ mười giờ rưỡi tối đến sáu giờ sáng.
- Tách lịch ngày thường và cuối tuần nếu giờ giấc khác nhau. Hai lịch riêng dễ quản hơn một lịch phải sửa mỗi thứ Sáu.
- Khi muốn bật tạm ngoài lịch, dùng tuỳ chọn có thời hạn: trên iPhone, nhấn giữ nút trong Trung tâm điều khiển để chọn "trong một giờ" hoặc "cho tới tối nay"; trên Android, nhiều máy cho chọn thời lượng khi bật từ bảng cài đặt nhanh.
Đặt xong, nhìn thanh trạng thái trong vài tối đầu để chắc rằng biểu tượng mặt trăng hiện đúng giờ. Nếu điện thoại có lịch trình khác chồng lên, ví dụ chế độ ngủ gắn với báo thức, hai lịch có thể đè nhau; giữ một cái thôi cho dễ hiểu.
Ngoại lệ: ai được gọi xuyên qua
Danh sách người được phép. Cả iPhone và Android đều cho chọn những người mà cuộc gọi và tin nhắn vẫn đến trong lúc không làm phiền. Nên chọn từng người cụ thể, như vợ chồng, cha mẹ, con cái, người chăm sóc ông bà, thay vì chọn cả nhóm lớn như "toàn bộ danh bạ", vì như vậy gần như không còn gì để chặn.
Danh bạ yêu thích hoặc gắn sao. Nhiều máy có sẵn tuỳ chọn cho phép cuộc gọi từ danh bạ yêu thích (iPhone) hoặc liên hệ gắn sao (Android). Đây là cách gọn: bạn quản lý một danh sách duy nhất, dùng cho cả gọi nhanh và ngoại lệ. Kiểm lại danh sách đó, vì có khi bạn từng gắn sao cho một người giao hàng quen.
Bỏ qua khẩn cấp cho từng người trên iPhone. Trong ứng dụng Danh bạ, mở một liên hệ, sửa phần nhạc chuông hoặc âm báo tin nhắn, bật Bỏ qua khẩn cấp. Người đó gọi thì máy đổ chuông kể cả khi đang im lặng hay không làm phiền. Chỉ nên dùng cho một hai người, ví dụ người thân đang ốm.
Ứng dụng được phép. Ngoài người, có thể cho phép một vài ứng dụng vẫn báo, như ứng dụng camera trong nhà hoặc ứng dụng trực ca của bệnh viện. Mỗi ứng dụng thêm vào là một khe hở; chỉ thêm khi có lý do rõ.
Cuộc gọi lặp lại: cửa thoát cho việc gấp
Tuỳ chọn cuộc gọi lặp lại cho phép người gọi lần thứ hai trong một khoảng ngắn được đổ chuông, dù người đó không có trong danh sách ngoại lệ. Trên iPhone, khoảng đó là ba phút; trên Android gốc thường là mười lăm phút, máy của từng hãng có thể khác. Logic rất dễ hiểu: người gọi nhầm hoặc gọi chào hàng thường không gọi lại ngay, còn người có chuyện gấp thì gọi liên tục.
Đây là tuỳ chọn nên bật, nhất là khi danh sách ngoại lệ của bạn ngắn. Nó che đúng chỗ hở lớn nhất của chế độ không làm phiền: một người quen nhưng không nằm trong danh sách, như hàng xóm, đồng nghiệp, giáo viên của con, gặp chuyện thật và cần tìm bạn ngay trong đêm.
Tuy nhiên, tuỳ chọn này chỉ có tác dụng khi người gọi biết mà gọi lại. Nhiều người gọi một lần không ai nhấc, nghĩ bạn đang ngủ, rồi nhắn tin và chờ sáng. Phần cuối bài có gợi ý cách nói trước với những người hay liên lạc để họ biết cách tìm bạn đúng lúc cần.
Báo thức, nhắc lịch và tin cần gấp có bị chặn không
Báo thức trong ứng dụng đồng hồ của máy vẫn kêu khi bật không làm phiền, trên cả iPhone lẫn Android. Đây là thiết kế chung, nhưng nếu bạn dùng ứng dụng báo thức của bên thứ ba, hãy thử một lần vào buổi chiều để chắc nó cũng được phép kêu.
Nhắc lịch và nhắc việc thì khác. Trên Android, phần cài đặt không làm phiền thường có mục riêng cho báo thức, nhắc nhở, sự kiện lịch, âm thanh đa phương tiện, bạn bật tắt từng thứ. Trên iPhone, một số thông báo được ứng dụng gắn nhãn "nhạy cảm thời gian", như lời nhắc đến giờ hẹn hay thông báo giao hàng đang tới; bạn có thể cho phép loại này xuyên qua chế độ tập trung.
Hãy nghĩ kỹ trước khi mở nhiều cửa. Mỗi loại được phép xuyên qua là một khả năng màn hình sáng lúc ba giờ sáng. Với giấc ngủ, bộ tối thiểu hợp lý là báo thức, cuộc gọi lặp lại và vài người thân thiết nhất. Còn lại có thể chờ đến sáng.
Những lỗi hay gặp và cách sửa
Không làm phiền đơn giản nhưng có vài tình huống làm người dùng lỡ việc thật. Gặp một trong các trường hợp sau thì kiểm lại cài đặt:
- Cả ngày không nhận cuộc gọi. Thường do bật tay rồi quên, hoặc lịch đặt nhầm sáng với chiều. Nhìn thanh trạng thái, nếu có biểu tượng mặt trăng thì đó là lý do.
- Máy tính bảng, máy tính cũng im theo. Trên thiết bị Apple, chế độ tập trung mặc định có thể đồng bộ giữa các máy dùng chung tài khoản. Muốn tách, tắt tuỳ chọn chia sẻ giữa các thiết bị trong phần Tập trung.
- Người thân trong danh sách vẫn không gọi được. Kiểm xem họ gọi bằng số điện thoại hay qua ứng dụng nhắn tin. Ngoại lệ trong cài đặt hệ thống áp cho cuộc gọi điện thoại; cuộc gọi qua ứng dụng còn phụ thuộc ứng dụng đó có được phép không.
- Đồng hồ thông minh vẫn rung. Một số đồng hồ có cài đặt không làm phiền riêng hoặc chỉ đồng bộ khi bật tuỳ chọn tương ứng trong ứng dụng đồng hồ trên điện thoại.
- Cuộc gọi lặp lại vẫn bị chặn. Có thể tuỳ chọn chưa bật, hoặc người gọi dùng hai số khác nhau, hoặc lần gọi thứ hai đã quá khoảng thời gian cho phép.
Mỗi lần đổi máy hoặc cập nhật hệ điều hành lớn, dành năm phút xem lại lịch và ngoại lệ. Cài đặt thường được giữ, nhưng không phải lúc nào cũng vậy.
Nói trước với người hay liên lạc
Cài đặt chỉ là một nửa. Nửa kia là để những người quan trọng biết luật chơi. Một câu nói ngắn là đủ: "Sau mười giờ tối máy để im, có việc gấp thì gọi hai lần liền, máy sẽ đổ chuông". Với cha mẹ lớn tuổi, nên nói lại vài lần và có thể ghi vào mẩu giấy dán cạnh điện thoại bàn.
Ví dụ giả định: một gia đình ở Nghệ An có con đi làm xa tại TP Hồ Chí Minh. Người con để không làm phiền từ mười giờ đêm, đưa bố mẹ vào danh sách yêu thích và bật cuộc gọi lặp lại. Bố mẹ biết nếu con không nghe thì gọi lại ngay một lần nữa. Kết quả là người con ngủ không bị tin nhắn nhóm đánh thức, còn bố mẹ không phải lo không liên lạc được khi có chuyện.
Ở chỗ làm cũng vậy. Nếu bạn là người trực sự cố hay quản lý ca, hãy thống nhất với đội một kênh khẩn duy nhất được phép xuyên qua chế độ không làm phiền, thay vì cho phép mọi nhóm chat công việc. Kênh khẩn càng ít người dùng sai thì càng giữ được ý nghĩa.
Câu hỏi thường gặp
Bật không làm phiền thì người gọi có biết không?
Người gọi điện thoại thông thường không nhận được thông báo nào đặc biệt, họ chỉ thấy bạn không nghe máy. Riêng một số ứng dụng nhắn tin có thể hiển thị trạng thái rằng bạn đang tắt thông báo, nếu bạn cho phép chia sẻ trạng thái này trong cài đặt.
Không làm phiền có chặn tin nhắn SMS không?
Có. Tin nhắn SMS vẫn đến máy và nằm trong ứng dụng tin nhắn, nhưng không kêu, không rung, không sáng màn hình, trừ khi người gửi có trong danh sách ngoại lệ. Mã xác nhận gửi qua SMS cũng vậy, bạn mở ứng dụng tin nhắn là thấy.
Bật không làm phiền cả đêm có làm máy bỏ lỡ cuộc gọi khẩn cấp từ người lạ không?
Người lạ gọi một lần sẽ bị chặn chuông. Nếu bạn lo trường hợp đó, bật tuỳ chọn cuộc gọi lặp lại để người gọi lần thứ hai trong khoảng ngắn được đổ chuông. Đây là cân bằng hợp lý giữa giấc ngủ và khả năng được tìm thấy.
Có nên để không làm phiền suốt cả ngày không?
Một số người làm vậy và chỉ cho phép vài người thân cùng ứng dụng công việc chính. Cách này hợp với người làm việc cần tập trung lâu. Nhưng bạn cần chủ động kiểm tin nhắn theo giờ, nếu không sẽ trả lời chậm. Chế độ tập trung cho giờ làm thường là lựa chọn mềm hơn.
Không làm phiền có tiết kiệm pin không?
Có một chút, vì màn hình ít sáng lên hơn và máy ít rung hơn. Nhưng mức tiết kiệm không lớn, vì ứng dụng vẫn nhận dữ liệu ở nền như bình thường. Đừng bật chế độ này với mục đích chính là tiết kiệm pin; hãy dùng chế độ tiết kiệm pin riêng.
Đồng hồ báo thức có kêu khi máy đang ở chế độ im lặng không?
Báo thức của ứng dụng đồng hồ có sẵn trên iPhone và Android đều kêu khi máy đang im lặng hoặc không làm phiền, âm lượng theo mức chuông báo thức đã đặt. Nếu dùng ứng dụng báo thức khác, nên thử trước một lần vì cách xử lý của từng ứng dụng có thể khác.