Windows 11 để sẵn nhiều chỗ hiện gợi ý: ứng dụng đề xuất trên menu Bắt đầu, tiện ích tin tức trên thanh tác vụ, mẹo và thông tin trên màn hình khoá, điểm nổi bật trong ô tìm kiếm, lời nhắc hoàn tất thiết lập. Chúng không làm máy chậm đáng kể, nhưng làm màn hình rối, kéo sự chú ý và đôi khi dẫn bạn tới ứng dụng hay dịch vụ bạn không cần. Tắt phần lớn chỉ mất mười phút, ngay trong Cài đặt, không cần công cụ ngoài.
Bài này gom các chỗ đó theo từng khu vực màn hình, nói rõ cái nào nên tắt, cái nào có ích nên giữ. Mỗi bản cập nhật lớn của Windows có thể đổi tên hay vị trí vài mục, nên nếu không thấy đúng chữ, tìm mục có nghĩa tương đương ở gần đó. Các cài đặt về dữ liệu quảng cáo và quyền riêng tư thuộc phần bảo mật, xem bên AI Bảo Mật; trợ lý AI tích hợp có bài riêng ở danh mục trợ lý AI của trang.
Vì sao hệ điều hành lại có chỗ cho gợi ý
Hệ điều hành ngày nay không chỉ là phần mềm bán một lần mà còn là cửa ngõ dẫn tới cửa hàng ứng dụng, dịch vụ đám mây, trình duyệt, tin tức và gói đăng ký. Mỗi vị trí trên màn hình bạn nhìn thấy hằng ngày, như menu Bắt đầu hay màn hình khoá, là chỗ có giá trị để giới thiệu những dịch vụ đó. Vì vậy các mục gợi ý thường được bật sẵn: người dùng giữ nguyên mặc định chiếm đa số, nên bật sẵn đồng nghĩa với nhiều người nhìn thấy nhất.
Một phần gợi ý có ích thật, như mẹo dùng tính năng mới hay tệp gần đây trên menu Bắt đầu. Phần khác mang tính quảng bá rõ, như ứng dụng đề xuất bạn chưa từng cài hay lời mời dùng thử dịch vụ. Bạn có quyền chọn giữ phần nào. Hiểu cơ chế này cũng giúp bạn nhìn các ứng dụng khác tỉnh táo hơn: chỗ nào có thứ tự bật sẵn, chỗ đó có người được lợi từ việc bạn không đổi. Danh mục hiệu ứng mặc định trên trang bàn kỹ hơn về chuyện này.
Thời điểm hợp lý để dọn là sau khi cập nhật xong máy mới, cùng lúc với việc gỡ ứng dụng cài sẵn và sắp xếp lại thanh tác vụ. Làm một lần, ghi lại vào tệp ghi chú cài đặt của máy, và kiểm lại sau mỗi bản cập nhật lớn.
Menu Bắt đầu: những mục nên xem
Các cài đặt này nằm trong Cài đặt, mục Cá nhân hoá, chọn Bắt đầu. Tên mục có thể khác chút ít giữa các bản Windows 11.
| Mục | Mặc định thường gặp | Gợi ý | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Hiện ứng dụng mới cài | Bật | Giữ | Giúp tìm ứng dụng vừa cài |
| Hiện ứng dụng dùng nhiều nhất | Tuỳ máy | Giữ nếu thấy tiện | Chỉ dựa trên ứng dụng bạn đã có |
| Hiện tệp đề xuất, tệp gần đây | Bật | Tuỳ; tắt trên máy dùng chung | Tệp gần đây có thể lộ tên tài liệu với người dùng chung máy |
| Hiện đề xuất cho mẹo, lối tắt, ứng dụng mới | Bật | Tắt nếu muốn gọn | Đây là phần mang tính quảng bá rõ nhất |
| Hiện thông báo liên quan tới tài khoản | Bật | Tắt nếu thấy phiền | Hay hiện lời nhắc sao lưu, dùng thử dịch vụ |
| Bố cục ghim nhiều hơn hay đề xuất nhiều hơn | Mặc định cân đối | Chọn ghim nhiều hơn | Dành chỗ cho ứng dụng bạn chọn |
Sau khi chỉnh cài đặt, mở menu Bắt đầu, bỏ ghim các biểu tượng hãng hay đối tác gắn sẵn mà bạn không dùng, rồi ghim những ứng dụng bạn mở hằng ngày. Nhiều biểu tượng trên menu Bắt đầu của máy mới chỉ là lối tắt chưa cài, bỏ ghim là sạch.
Thanh tác vụ: tiện ích, tìm kiếm và vị trí nút Bắt đầu
Tiện ích tin tức và thời tiết. Ô thời tiết ở góc trái thanh tác vụ mở ra bảng tiện ích có tin tức và nội dung đề xuất. Nhiều người lỡ di chuột qua là bảng bật lên. Vào Cài đặt, mục Cá nhân hoá, chọn Thanh tác vụ, tắt mục Tiện ích nếu không cần. Thời tiết vẫn xem được trong ứng dụng thời tiết khi cần.
Ô tìm kiếm. Mặc định thường là ô tìm kiếm khá rộng. Có thể đổi thành chỉ biểu tượng, biểu tượng kèm nhãn, hoặc ẩn hẳn; tìm kiếm vẫn mở được bằng cách bấm nút Bắt đầu rồi gõ ngay. Thu gọn ô tìm kiếm cho thanh tác vụ thêm chỗ ghim ứng dụng.
Chế độ xem tác vụ và các nút phụ. Nút chế độ xem tác vụ, nút trò chuyện hay nút trợ lý có thể tắt riêng trong cùng trang nếu bạn không dùng. Phần trợ lý AI trên Windows thuộc danh mục trợ lý AI của trang.
Căn nút Bắt đầu sang trái. Windows 11 đặt nút Bắt đầu và biểu tượng ở giữa. Người quen Windows cũ thấy khó bấm; vào phần hành vi thanh tác vụ, đổi căn chỉnh sang trái. Đây thuần tuý là thói quen, không ảnh hưởng gì khác.
Biểu tượng ở góc phải. Trong phần biểu tượng góc thanh tác vụ và tràn góc, chọn ứng dụng nào được hiện cố định, ứng dụng nào ẩn vào mũi tên nhỏ, để góc phải không chật biểu tượng của các phần mềm chạy nền.
Màn hình khoá và lời nhắc của hệ thống
Màn hình khoá và các thông báo của chính Windows là hai nơi gợi ý hiện nhiều nhất mà ít người tìm ra chỗ tắt.
- Vào Cài đặt, mục Cá nhân hoá, chọn Màn hình khoá.
- Ở phần cá nhân hoá màn hình khoá, nếu đang dùng chế độ hình nền nổi bật do Windows chọn, bạn sẽ thấy kèm thông tin và mẹo. Đổi sang ảnh hoặc trình chiếu ảnh của bạn nếu muốn bỏ phần chữ quảng bá.
- Bỏ tích mục nhận thông tin vui, mẹo, thủ thuật và nội dung khác trên màn hình khoá nếu thấy mục này.
- Ở phần trạng thái màn hình khoá, chọn không có hoặc chọn một ứng dụng bạn thật sự cần, như lịch, thay vì để tin tức.
- Sang Cài đặt, mục Hệ thống, chọn Thông báo, kéo xuống phần cài đặt bổ sung.
- Bỏ tích các mục đại ý hiện trải nghiệm chào mừng sau cập nhật, đề xuất cách hoàn tất thiết lập thiết bị, nhận mẹo và đề xuất khi dùng Windows.
Mục đề xuất cách hoàn tất thiết lập là thứ khiến nhiều máy đã dùng lâu thỉnh thoảng vẫn hiện màn hình xanh toàn cảnh mời sao lưu, dùng thử dịch vụ. Tắt mục này là hết, không ảnh hưởng tới cập nhật hay bảo mật.
Ô tìm kiếm, trình quản lý tệp và trang Cài đặt
Ngoài ba khu vực chính, còn vài chỗ nhỏ hiện gợi ý mà nhiều người để nguyên vì không biết tắt ở đâu.
- Điểm nổi bật trong tìm kiếm: bảng tìm kiếm có thể hiện hình minh hoạ, sự kiện, nội dung xu hướng. Tắt trong Cài đặt, mục Quyền riêng tư và bảo mật, phần quyền tìm kiếm, bỏ mục hiện điểm nổi bật trong tìm kiếm.
- Kết quả trên mạng trong ô tìm kiếm: tìm kiếm của Windows mặc định trộn kết quả từ web. Cách tắt hoàn toàn thay đổi theo phiên bản và không có công tắc đơn giản ở mọi bản; người dùng phổ thông có thể chấp nhận và chỉ gõ tên ứng dụng hay tệp cho chính xác.
- Thông báo của nhà cung cấp đồng bộ trong trình quản lý tệp: trong tuỳ chọn thư mục, phần xem, có mục hiện thông báo của nhà cung cấp đồng bộ, bỏ tích để trình quản lý tệp bớt hiện lời mời liên quan tới đám mây.
- Trang chủ của Cài đặt: có thể hiện thẻ đề xuất dịch vụ, gói dung lượng; các thẻ này không tắt riêng được ở mọi phiên bản, chỉ cần bỏ qua.
- Trình duyệt có sẵn: lần đầu mở, trình duyệt có thể đề nghị nhập dữ liệu, đặt làm mặc định, bật nguồn cấp tin; chọn tuỳ chọn tối giản. Đổi trình duyệt mặc định có bài riêng ở danh mục ứng dụng mặc định.
Những mục không tắt được thì cách thực tế là học cách lướt qua. Tránh dùng công cụ chỉnh sửa hệ thống của bên thứ ba để xoá triệt để; lợi ích không đáng so với nguy cơ gây lỗi khi Windows cập nhật.
Giữ lại gì: gợi ý nào có ích thật
Không phải gợi ý nào cũng là quảng cáo. Tắt sạch mọi thứ đôi khi làm bạn mất vài tiện ích đáng giữ.
| Gợi ý | Có ích ở chỗ | Gợi ý xử lý |
|---|---|---|
| Tệp gần đây trên menu Bắt đầu | Mở lại tài liệu vừa làm rất nhanh | Giữ trên máy cá nhân, tắt trên máy dùng chung |
| Thông báo cập nhật cần khởi động lại | Nhắc cài bản vá | Giữ |
| Thông báo pin yếu, dung lượng ổ đĩa thấp | Cảnh báo sớm sự cố | Giữ |
| Gợi ý dọn ổ đĩa của bộ cảm biến lưu trữ | Dọn tệp tạm tự động | Giữ hoặc bật, chỉnh lịch theo nhu cầu |
| Mẹo và ứng dụng đề xuất | Đôi khi giới thiệu tính năng mới | Tắt nếu thấy phiền, xem tính năng mới qua tài liệu chính thức |
| Tin tức trên thanh tác vụ, màn hình khoá | Xem nhanh tin tức | Tắt nếu bạn đã có nguồn tin riêng |
Với máy dùng chung ở văn phòng, quầy lễ tân hay phòng họp, nên tắt nhiều hơn mức bạn tắt cho máy riêng: tệp gần đây, tin tức và ứng dụng đề xuất dễ hiện nội dung không phù hợp trước mặt khách, hoặc làm lộ tên tài liệu của người dùng trước. Máy cài hộ người lớn tuổi cũng nên tắt các gợi ý mời dùng thử dịch vụ để tránh họ bấm nhầm đăng ký.
Vì sao gợi ý bật lại sau cập nhật và cách theo dõi
Nhiều người tắt gợi ý xong, vài tháng sau thấy chúng quay lại. Lý do thường là bản cập nhật tính năng lớn: Windows thêm mục mới bật sẵn, đổi tên mục cũ, hoặc đặt lại một số cài đặt giao diện. Đây là hành vi đã gặp ở nhiều phiên bản, không phải máy bị lỗi hay nhiễm phần mềm lạ.
Cách theo dõi đơn giản là giữ một danh sách ngắn những mục bạn đã tắt trong tệp ghi chú cài đặt của máy, ghi theo khu vực: menu Bắt đầu, thanh tác vụ, màn hình khoá, thông báo, tìm kiếm. Sau mỗi bản cập nhật lớn, mở danh sách và đi một vòng mười phút. Nếu thấy mục mới lạ, đọc kỹ tên mục rồi quyết định, đừng tắt hàng loạt khi chưa hiểu.
Nếu muốn nhờ chatbot giải thích một mục cài đặt lạ, chép đúng tên mục và đường dẫn bạn thấy, hỏi: "Trong Windows 11, mục cài đặt này làm gì, tắt đi có ảnh hưởng tới cập nhật hay bảo mật không?" Không cần chụp cả màn hình có tên tài khoản hay email. Câu trả lời có thể không khớp phiên bản Windows trên máy bạn, nên đối chiếu với trang hỗ trợ chính thức của Microsoft khi phân vân.
Câu hỏi thường gặp
Tắt gợi ý và tiện ích có làm máy chạy nhanh hơn không?
Ảnh hưởng tới tốc độ rất nhỏ. Lợi ích chính là màn hình gọn, ít bị kéo sự chú ý và ít bấm nhầm vào lời mời dùng thử. Nếu máy chậm, nguyên nhân thường nằm ở ứng dụng khởi động, ổ đĩa hay phần cứng.
Tắt mẹo và đề xuất có làm mất bản cập nhật bảo mật không?
Không. Mẹo, đề xuất và tin tức là phần giao diện, tách biệt với Windows Update. Bạn vẫn nhận bản vá và thông báo khởi động lại bình thường sau khi tắt các mục này.
Vì sao tắt rồi mà sau một thời gian tiện ích tin tức lại hiện?
Thường do bản cập nhật tính năng lớn đặt lại cài đặt hoặc thêm mục mới bật sẵn. Kiểm lại trang Thanh tác vụ và tắt lần nữa; giữ một danh sách những mục đã tắt để mỗi lần cập nhật lớn xong rà lại nhanh.
Có nên dùng phần mềm tắt quảng cáo Windows tải trên mạng không?
Không nên với người dùng phổ thông. Các công cụ đó thường chỉnh sâu vào hệ thống, có thể gây lỗi khi Windows cập nhật và khó hoàn tác. Những gì cần tắt đều làm được trong Cài đặt, chỉ mất thêm vài phút.
Máy dùng chung ở quầy nên tắt những gì?
Tắt tệp gần đây và tệp đề xuất trên menu Bắt đầu, tiện ích tin tức, nội dung trên màn hình khoá và các đề xuất mời dùng thử dịch vụ. Như vậy màn hình gọn trước mặt khách và không lộ tên tài liệu của người dùng trước.